Ca Dao Tục Ngữ
Ca Dao Tục Ngữ
Home | Profile | Register | Active Topics | Members | Search | FAQ
Username:
Password:
Save Password
Forgot your Password?

 All Forums
 Ca Dao và Tục Ngữ
 Nhờ Giúp
 Ca dao THAN THÂN
 New Topic  Reply to Topic
 Printer Friendly
Author Topic  

Hằng.
Starting Member

Vietnam
3 Posts

Posted - 12/12/2009 :  17:43:24  Show Profile  Reply with Quote
Nhờ mọi người giúp phân tích các khía cạnh nội dung của thể loại ca dao THAN THÂN: lời than của người phụ nữ, người nông dân...
Xin cảm ơn!

Hằng.

tieuboingoan
Administrator

451 Posts

Posted - 12/12/2009 :  22:24:56  Show Profile  Visit tieuboingoan's Homepage  Reply with Quote
Bạn đưa ra một đề bài quá lớn, với đề tài này có thể viết được 1 luận án tiến sĩ đó bạn ạ.

Bạn phải đi từ khái niệm: ca dao --> ca dao về than thân --> đưa ra một số thí dụ về thể loại ca dao này, trong đó chứa đựng nội dung về lời than về thân phận của người phụ nữ trong chế độ cũ (phụ thuộc, không được làm chủ cuộc đời của mình, thân phận dâu con, lẽ mọn,…); người nông dân lệ thuộc vào ruộng đất, vào công cụ sản xuất, vào khí hậu, thời tiết,…
Tiếp theo bạn phân tích hoặc bình giảng những lời ca dao theo chủ đề này.
Tốt hơn hết là bạn tách ra thành những phần nhỏ hơn để có thể phân tích sâu hơn, thấu đáo hơn chủ đề đã cho.
Thí dụ: thí dụ như lời than về thân phận người phụ nữ dưới chế độ cũ, phụ thuộc, không được làm chủ cuộc đời của mình;
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?
Chữ “thân” trong câu ca dao trên có nghĩa chỉ thân phận người phụ nữ dưới chế độ cũ.
Cụm từ “phất phơ giữa chợ biết vào tay ai” chủ yếu nhằm diễn tả số phận của người phụ nữ: Chông chênh, bị lệ thuộc; không làm chủ được tương lai của mình.

Chúc bạn thành công!
Dưới đây tôi chép cho bạn 1 số lời ca dao trong chủ đề của bạn nè

• Thân em như miếng cau khô
Người thanh tham mỏng, người thô tham dày.

• Thân em như hạt mưa rào
Hạt rơi xuống giếng, hạt vào vườn hoa.

• Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ, biết vào tay ai.

• Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen
Ai ơi nếm thứ mà xem!
Nếm ra, mới biết rằng em ngọt bùi.

• Thân em như trái bần trôi
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

• Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

• Thân em như cá trong lờ
Hết phương vùng vẫy biết nhờ cậy ai?

• Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài cát hạt ra ruộng lầy.

• Thân em như trái bưởi bòng
Đắng the ngoài vỏ trong lòng ngọt thanh

• Thân em như ớt chín cây
Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

• Thân em như Quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay

• Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng buổi mai

• Thân em cúc mọc bờ rào,
Kẻ qua ngắt nhụy, người vào bẻ bông

• Chòng chành như nón không quai
Như thuyền không lái, như ai không chồng
Gái có chồng như gông đeo cổ,
Gái không chồng như phản gỗ long lanh.
Phản gỗ long lanh anh còn chữa được,
Gái không chồng chạy ngược chạy xuôi.
Không chồng, khổ lắm chị em ơi!”

• Lấy chồng làm lẽ khổ thay
Ði cấy, đi cày chị chẳng kể công
Ðến tối chị giữ lấy chồng
Chị cho manh chiếu nằm không nhà ngoài
Canh Tư chị gọi: Bớ Hai
Thức dậy nấu cám, thái khoai, đâm bèo.

• Làm dâu khó lắm em ơi
Nhịn ăn nhịn mặc nhịn lời mẹ cha
Nhịn cho nên cửa, nên nhà
Nên kèo, nên cột, nên xà tầm vông
Nhịn cho nên vợ nên chồng
Rồi em coi sóc lấy trong cửa nhà.

www.cafesangtao.vn
www.my.opera.com/tieuboingoan
Go to Top of Page

Hằng.
Starting Member

Vietnam
3 Posts

Posted - 12/15/2009 :  04:18:39  Show Profile  Reply with Quote
Vì mình phải soạn một chuyên đề có đề tài như vậy.
Mình được phân công làm luận điểm: ca dao than thân mượn lời người nông dân nói lên cảnh nghèo đeo bám.
Thực ra thì khi tìm kiếm mình không tìm được nhiều, cũng chỉ loanh quanh lại những câu đã biết.
Ví dụ như than thân mượn lời người phụ nữ thì hầu hết là môtip "Thân em", người nông dân thì hình tượng con cò...
Trong khi mình muốn tìm những câu ca dao khác ngoài nhựng môtip đó cho thêm phong phú.
Cảm ơn bạn đã giúp đỡ. Bạn có thể giúp gì về những câu than về cái nghèo không!?

Hằng.
Go to Top of Page

cadao
Administrator

USA
300 Posts

Posted - 12/15/2009 :  18:56:43  Show Profile  Visit cadao's Homepage  Reply with Quote
Thân Em Bắc

Đất khách quê người
Ôi thương ơi thân em ý tình bằng đất khách quê người
Hồng nhan tình bạc phận
Ý mấy đời bỏ đi
Nói nhân duyên kia còn hẳn còn có thể ý y ỳ
Qua sông tắm mát quên sao trên trời
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 1199)

Ai về đợi với em cùng
Thân em nay bắc mai đông một mình
Chi bằng ruộng tốt rừng xanh
Vui cha, vui mẹ, vui anh em nhà!
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 144)

Anh tiếc cho ai nuôi dạy mong chờ
Một hai ba bốn tuổi đến bây giờ em lớn khôn
Cái vành khăn em vấn đã tròn
Câu cười tiếng nói đã giòn em lại ngoan
Sợi tơ hồng đã buộc với nhân doan (duyên)
Sao em không chịu khó vác cái giang san cho chồng
Nỡ dang tay em dứt tơ hồng
Đứng đầu núi nọ mà trông bên non nầy
Ánh phong lưu son phấn đọa ày
Thay đen đổi trắng ai rày yêu thương
Dẫu may ra tán tía tàn vàng
Mười phương thiên hạ xem thường có vào đâu
Tấm thân em chẳng nghĩ mặc dầu
Bọn đàn bà còn để tiếng xấu về sau muôn đời
Chị em ơi thế cũng kiếp người
Anh có thương thì thương cho chắc
Có trục trặc thì trục trặc cho luôn
Đừng như con thỏ nọ đứng đầu truông
Khi vui giỡn bóng, khi buồn giỡn trăng.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 19711)

Áo tứ thân em treo trên mắc
Đêm anh nằm anh đắp lấy hơi
Nhớ em em vẫn nhớ đời
Quên em, em mới ra người kiếp xưa
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 612)


Cau non khéo bổ cũng dày
Dầu thương cho mấy cơ hội này cũng xa
Bây giờ hỏi thật anh Ba,
Còn thương như cũ hay là hết thương.
Ban ngày dãi nắng tối lại dầm sương,
Thân em lao khổ một mình có thương hỡi mình
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 1122)

Chồng chị chị để trên bàn
Phòng khi đi chợ mua màn về che
Thân em như cái chổi để đầu hè
Phòng khi mưa gió đi về chùi chân.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 1688)

Em nghĩ thân em như kiếng lấm lem cát bụi
Ai đó lau chùi, biết tới buổi nào xong ?
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 2678)

Mặc ai nay lụa mai hàng
Xin anh đừng có phụ phàng vải thô
Thân em như rau muống thả dưới hồ
Nay chìm mai nổi, biết ngày mô cho thành!
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 3827)

Mà em bắc bậc cao kỳ
Thân em có đáng đồng chì hay không?
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 3797)

Mình em nào nhẫn, nào hoa
Hột vàng đeo cổ, xe nhà nghênh ngang
Mẹ em dọn chõng bán hàng
Nhặt từng đồng kẽm còn sang nỗi gì
Mà em bắc bậc kiêu kỳ
Thân em có đáng đồng chì hay không?
* Xuất xứ: - Hà Nội (Câu số 29672)

Nỡ dang tay em dứt tơ hồng
Đứng đầu núi nọ mà trông non nầy
Ánh phong lưu son phấn đọa đầy
Thay đen đổi trắng để ai rày yêu thương
Chẳng may ra tán tía tàn vàng
Mười phương thiên hạ xem thường vào đâu
Tấm thân em chẳng nghĩ mặc dầu
Bọn đàn bà còn để tiếng xấu về sau muôn đời
Chị em ơi thế cũng kiếp người
Anh có thương thì thương cho chắc
Có trục trặc thì trục trặc cho luôn
Đừng như con thỏ nọ đứng đầu truông
Khi vui giỡn bóng, khi buồn giỡn trăng!
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 19682)

Người ta đôi về đôi
Thân em đi lẻ về côi một mình
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 4875)

Người ta bán vạn buôn ngàn (2)
Thân em buôn bán cơ hàn vẫn vui
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 4862)

Người ta rượu sớm trà trưa (2)
Thân em đi sớm về trưa cả đời,
Lạy trời ứng nghiệm một lời
Cho em gặp được một người em thương!
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 4886)

Nghĩ xa rồi (xa xôi) lại nghĩ gần
Làm thân con nhện mấy lần vương tơ
Chắc về đâu trong đục mà chờ
Hoa thơm mất tuyết, biết nương nhờ về đâu
Số em giàu, lấy khó cũng giàu
Số em nghèo, chín đụn mười trâu cũng nghèo
Phải duyên phải kiếp thì theo
Thân em có quản khó nghèo làm chi!
Chữ nhân duyên tiên tải nhất thì
Giàu ăn, khó chịu, lo gì mà lo.
* Có bản khác: Xa xôi dịch lại cho gần Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 7712)

Phải duyên phải kiếp thì theo (1)
Thân em có quản khó nghèo mà chi
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5481)

Ruộng ai thì nấy đắp bờ,
Kiếm nơi nhơn nghĩa gởi nhờ thân em .
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 17125)

Thân em đi lấy chồng chung
Khác nào như cái bung xung chui đầụ
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5897)


Thân em chẳng đáng mấy tiền
Vì tình em nặng mấy nghìn cũng mua
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5896)

Thân em làm (lấy) lẽ chẳng nề
Có như chính thất mà lê giữa gường
Tối tối chị giữ mất buồng
Cho em manh chiếu nằm suông chuồng bò
Mong chồng chồng chẳng xuống cho
Đến khi chồng xuống gà o o gáy dồn
Chém cha con gà kia, sao mày vội gáy dồn
Mày làm cho ta mất vía kinh hồn về nỗi chồng con
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5898)

Thân em làm lẽ chẳng nề
Đâu như chánh thất mà lê lên giường
Tối tối chị giữ mất buồng
Cho một manh chiếu nằm suông chuồng bò
Mong chồng chồng chẳng xuống cho
Đến khi chồng xuống gà o o gáy dồn
Cha mẹ con gà kia mày vội gáy dồn
Làm tao khiếp vía vì nỗi chồng con
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 325)

Thân em làm lẽ vô duyên
Mỗi ngày một trận đòn ghen tơi bời
Ai ơi ở vậy cho rồi
Còn hơn lấy lẽ, chồng người khổ ta
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5900)

Thân em mười sáu tuổi đầu
Cha mẹ ép gả làm dâu nhà người
Nói ra sợ chị em cười
Năm ba chuyện thảm, chín mười chuyện cay
Tối về đã mấy năm nay
Buồn riêng thì có, vui rày thì không.
Ngày thời vất vả ngoài đồng
Tối về thời lại nằm không một mình.
Có đêm thức suốt năm canh
Rau heo, cháo chó, loanh quanh đủ trò.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5901)

Thân em như đóa hoa rơi
Phải chăng chàng thật là người yêu hoả
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5911)

Thân em như ớt chín cây
Càng tươi ngoài vỏ, càng cay trong lòng
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5921)

Thân em như bông cúc trên trang
Thân anh như manh chiếu rách bạn hàng bỏ quên
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5902)

Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng, vỏ ngoài thì đen.
Ai ơi! nếm thử mà xem
Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùị
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5910)

Thân em như cá trong lờ
Hết phương vùng vẫy biết nhờ nơi đâu
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5903)

Thân em như cái cọc rào
Một thời anh đổi chớ sao anh phiền.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5904)

Thân em như cái nón cời
Như cái áo rách vá chưa may
Chẳng lo gì áo rách tay
Trời kia ngó lại vá may lại thường
Áo rách có cách anh thương
Nón cời có nghĩa anh thương nón cời
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 7320)

Thân em như cái quả xoài trên cây
Gió đông, gió tây, gió nam, gió bắc
Nó đánh lúc la lúc lắc trên cành
Một mai vô tình rụng xuống, biết vào tay ai ?
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5905)

Thân em như cánh hoa hồng
Lấy phải thằng chồng như cứt bò khô
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5908)

Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng buổi maị
Chớ chê em xấu em đen
Em như nước đục đánh phèn lại trong.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5909)


Thân em như gánh hàng hoa
Sớm đi chợ sớm, chiều quay chợ chiều
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5912)

Thân em như giấy nửa tờ
Chớ nghi mà tội, chớ ngờ mà oan.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5913)

Thân em như giếng giữa đàng (giữa đường)
Người khôn rửa mặt, người phàm (thường) rửa chân.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 7690)

Thân em như hạt mưa rào
Hạt rơi xuống giếng (giữa chợ) hạt vào vườn hoa
Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày
* Có bản khác: Thân em như hạt mưa sa, Hạt rơi bể cạn, hạt ra ao tù Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5915)

Thân em như hạt mưa sa (2)
Hạt sa xuống biển, hạt sa lên rừng.
Hạt sa gặp gió bay tung
Sa đâu ấm đấy oán cùng trách aị
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5917)

Thân em như hạt mưa sa (3)
Hạt vào đài các hạt ra ngoài đồng.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5918)

Thân em như lọn hương trầm
Không cha không mẹ muôn phần cậy anh.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5919)

Thân em như miếng cau khô
Kẻ thanh tham mỏng, người thô tham dày
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5920)

Thân em như quả xoài trên cây
Gió đông, gió nam, gió tây, gió bắc
Nó đánh lúc la lúc lắc trên cành.
Một mai rụng xuống biết nhằm tay aị
Kìa cành trúc nọ cành mai
Ông Tơ bà Nguyệt xe hoài chẳng thương.
Một lần chờ hai lần đợi
Anh thương em nhưng bác mẹ họ hàng chẳng thương.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5922)

Thân em như tấm lụa đào (2)
Đương đông buổi chợ (trước gió) biết vào tay ai?
Cành đào sánh với cành mai
Mình về chớ có nghe ai dỗ dành.
Cây xuân đương độ nở đầy
Nhuy đào chữ để cho bầy ong quạ
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5924)

Thân em như tấm lụa đào (4)
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
Em ngồi cành trúc, em tựa cành mai
Đông đào tây liễu lấy ai bạn cùng
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5925)

Thân em như thể bèo trôi
Sóng dập gió dồi biết tựa vào đâu
* Có câu khác: Thân em như trái bòng trôi ,
Gió dập sóng dồi chẳng biết về đâu
Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5927)

Thân em như thể bèo trôi,

Thân em như thể cánh bèo
Ngược xuôi xuôi ngược theo chiều nước trôi
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5928)

Thân em như thể chuông vàng,
Ở trong thành nọ, có ngàn quân canh.
Thân anh như thể cái chày,
Bỏ lăn bỏ lóc chờ ngày dộng chuông.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 37376)

Thân em như thể hàng sang
Anh nào muốn chết thì quăng mình vào
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5929)

Thân em như thể trăng rằm
Mây đen có phủ khôn lầm giá trong.
Duyên kia đứt mối chỉ hồng
Để anh nối lại thỏa lòng ước mơ.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5931)

Thân em như trái hạnh
Rành rạnh trăng tròn
Dẫu sương dầm nắng dãi cũng không mòn tiết xuân
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5932)



Thân em vất vả trăm bề
Sớm đi ruộng lúa tối về ruộng dâu
Có lược chẳng kịp chải đầu
Có cau chẳng kịp têm trầu mà ăn
* Tục ăn trầu có ở hầu hết các nước Đông Nam Á; Xem:Trầu Cau Trong Ca Dao Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5934)

Thân em vừa đẹp vừa giòn
Bước chân đi làm mọn, vô cúi ra lòn khổ thay
Thân gái bến nước mười hai
Gặp nơi trong đục may ai nấy nhờ.
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5935)

Tôi rất mong ông giời dịch xuống cõi trần,
Hỏi xem duyên cớ nợ nần làm sao?
Tìm gan phận đẹp má đào,
Con vào thời dỗ, con ra hiểm nghèo.
Thân em sao rẻ như bèo,
Đến con nước lớn bèo trèo lên sen.
Đấy vàng, đây cũng đồng đen,
Đấy hoa sói trắng, đây sen Tây Hồ.
Vào chùa xem tượng mới tô…
* Xuất xứ: - Miền Bắc (Câu số 26077)

Trời một vùng đêm dài không hạn
Mượn gió chiều gửi bạn ngàn sông.
Thân em là gái chưa chồng
Tơ duyên có chắc như dòng nước không?
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 6732)

Trời một vùng đêm nay không hạn
Mượn gió chiều hỏi bạn ngàn sông
Thân em là gái chưa chồng
Tơ duyên có chắc như dòng nước không
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 25961)


http://e-cadao.com http://haphuonghoai.net http://cadao.org
http://vietnam-on-line.com
http://cadaotucngu.com/phorum/ http://cadaotucngu.net
Go to Top of Page

cadao
Administrator

USA
300 Posts

Posted - 12/15/2009 :  18:58:33  Show Profile  Visit cadao's Homepage  Reply with Quote


Thân Em Trung


Đường xa muôn dặm sơn hà
Thân em trôi nổi biết là về đâu.
Nao nao mặt nước gợn sầu
Gẫm câu nhân thế ruột đau như chín.
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 26673)


Ai làm pháo nổ ngòi văng
Xa anh chưa kịp nói năng điều gì
Tình chàng có dạ khinh khi
Phỉnh em rồi lại ơn thì vô ơn
Thân em mạch nước chảy mòn
Nào ai ở bạc ta còn ghi vôi
* Xuất xứ: - Miền Trung, Khánh Hòa (Câu số 38862)

Biết chừng nào con cá ra khỏi vực,
Biết chừng nào hết khổ cực thân em ?
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 26514)

Chữ rằng: "Thiên võng khôi khôi, (Câu 1)
Sơ chi bất lậu" lưới trời bủa giăng (1)
Xa xôi chưa kịp nói năng,
Xin anh đừng có phụ phàng vải bô.
Thân em như rau muống dưới hồ
Nay chìm mai nổi, biết ngày mô cho thành.
Từ qua đến bậu như trăng xế chiều
Thân em như tấm lụa điêu
Phất phơ trước chợ nhiều điều đáng thương.
Dốc lòng trồng cửu lý hương
Ba năm hai lá, người thương giã đầu.
Sông Ngân chưa bắc nhịp cầu
Phận em là gái biết sầu mấy nơi ?
Trâm vàng giắt chặt còn rơi,
Huống em em bậu Ở đời rứa răng ?
Ngó lên sao mọc băng xăng
Hỏi anh : anh có bất bằng sự chi ?
Thương cha thương mẹ có khi,
Thương em kịp thuở kịp thì xuân xanh.
Bữa ăn có cá cùng canh,
Cũng không mát ruột bằng anh thấy nàng.
Ngó lên am bạc chùa vàng, (Còn tiếp)
* (Xem tiếp Câu 26252) Cái lưới trời tuy thưa nhưng không có nơi có thể lọt qua được, không bỏ sót một cái gì. Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 26251)

Chiều chiều mây phủ Hải Vân
Chim kêu ghềnh đá gẫm thân em buồn
Buồn riêng rồi lại tủi thầm,
Hai tay áo vải ướt đầm cả hai.
* Hải Vân: Đèo cao hiểm trở, giữa ranh giới Thừa Thiên và Quảng Nam, Xưa kia đèo chỉ cho xe lên hay xuống 1 chiều. Xe chờ nhau ở trên đỉnh rồi mới được lên hay xuống Xuất xứ: - Miền Trung, Thừa Thiên, Quảng Nam (Câu số 26415)

Cho mau tới Tết, cho hết năm nay
Chè Ô Long bốn gói
Đường cát này hai cân
Anh bỏ vô quả đơm bông
Phụ mẫu anh bước tới, phụ mẫu thân em ừ
* Xuất xứ: - Miền Trung, Khánh Hòa (Câu số 26551)

Em ngồi một mình, em nghĩ một mình
Nghĩ thân em chẳng bạc tình với ai
Nên chăng bởi khách Chương Đài
Thành sầu bể thảm có ai với mình
* Chương Đài Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 28434)

Thân em như áo mới may
Như cau bửa miếng bỏ trên khay trầu
Trăm năm không bỏ ngãi chàng đâu
Vì bà Nguyệt Lão đã bắc cầu lương duyên
* Tục ăn trầu có ở hầu hết các nước Đông Nam Á; Xem:Trầu Cau Trong Ca Dao Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27174)

Thân em như cột đình trung
Tay dơ cũng quẹt, tay phung cũng chùi
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27179)

Thân em như cục cứt trôi sông,
Thân anh như con chó lác ngồi trông trên bờ.
* Xuất xứ: - Miền Trung, Phú Yên, (Câu số 38728)

Thân em như cá trong bồn
Không ăn có chịu, tiếng đồn oan chưa
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27176)

Thân em như cái chuông vàng
Để trong thành nội có ngàn quân canh
-Thân anh như thể cái chày
Bỏ lăn bỏ lóc chờ ngày dộng chuông
* Xuất xứ: - Miền Trung, Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 27175)

Thân em như cây thầu đâu,
Ngoài tươi trong héo, giữa sầu tương tư.
* Xuất xứ: - Miền Trung, Phú Yên, (Câu số 38727)


Thân em như chiếc giường ngà
Thân anh như chiếu rách, người mà ngồi trên
Trăm lạy ông trời cho gió nổi lên
Cho manh chiếu rách nằm trê giường ngà
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27186)

Thân em như chiếc nón cời
Bung vành đứt đoát, chịu đời nắng mưa
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27177)

Thân em như chiếc thuyền be
Chỉnh e gió ngược lại dè sóng xao!
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27178)

Thân em như hoa gạo trên cây,
Chúng anh như đám cỏ may bên đường.
Lạy trời cho cả gió sương,
Cho hoa gạo (sung) rụng chui luồng cỏ may.
Thân em như cái sạp vàng,
Chúng anh như mảnh chiếu rách giữa đàng bỏ quên.
Lạy trời cho gió thổi lên,
Cho manh chiếu rách trải trên sạp vàng.
Thân em như cách hoa sen,
Chúng anh như bèo như bọt chẳng chen được vào.
Lạy trời cho cả mưa rào,
Cho sấm cho chớp, cho bão to gió lớn,
Cho sen chìm xuống, cho bèo lên trên.
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 26081)

Thân em như lọn nhang trầm,
Không cha, không mẹ, một phần cậy anh.
* Xuất xứ: - Miền Trung, Phú Yên, (Câu số 38729)


Thân em như tấm lụa đào
Dám đâu xé lẻ vuông nào cho ai (*)
Em vịn cành trúc, em tựa cành mai
Đông đào tây liễu, biết ai bạn cùng
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 5923)

Thân em như thể bình vôi
Bỏ lăn bỏ lóc mồ côi một mình
Chị em ai thấy đừng khinh
Đỏ môi thắm miệng nhờ mình chớ ai
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27189)

Thân em như thể hộp vàng
Thân anh như manh chiếu rách bạn hàng bỏ quên
- Trăm lạy ông trời cho gió thổi lên
Cho manh chiếu rách phất lên hộp vàng
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27182)

Thân em như thể hoa hường
Anh xem cho kỹ kẻo mắc đường chông gai
Thân anh như thể giọt sương
Đêm hè tưới mát cho hoa hường tốt tươi
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27181)

Thân em như trái chuối tiêu
Ngọt bùi dành để thương yêu vì người
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27183)

Thân em như trái mãng cầu
Đặt trên hương án, hạc chầu lọng đôi
Thân anh như thể con dơi
Bay qua bay lại giỡn chơi mãng cầu
* Có bản khác: Ở trên bàn án, hạc chầu lọng che Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27184)

Thân em như trái mít trên cây
Một trăm quân tử đến đây hưởng mùi
Thân anh như con quạ trời sinh
Đậu trên trái mít thỏa tình em chưa?
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27185)

Thân em như trái thơm chua
Nằm trong xó bụi mãn mùa sóc moi
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27187)

Thân em như trái thơm chua (2)
Kẻ thời ao ước, người mua không tiền
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27188)



Thân em thái thể đồng tiền
Lớn thời ăn sáu nhỏ nguyền ăn ba
Chữ đề thông bữu quốc gia
Dân yêu quan chuộng nghĩ đà sướng chưa ?
Thân anh thái thể chuổi trôn
Ăn sáu anh cũng xỏ, ăn ba không từ
Đi ra mua bán đời chừ
Đồng sứt đồng mẻ anh không từ đồng mô
Nói ra thì sợ mất lòng cô
Chứ đường ngay tôi xỏ thẳng
Lẽ mô cô giận hờn
* Thuở xưa, dân chúng còn tiêu tiền kẽm, chưa có giấy bạc, đồng tiền hình tròn, lỗ vuông. Một cô gái kiêu sa cho mình như đồng tiền quí giá, hát rằng và sau đó chàng đáp lại: Xuất xứ: - Quảng Nam (Câu số 25482)

Thân em thái thể đồng tiền (2)
Lớn thì "ăn sáu" nhỏ nguyền "ăn ba"
Tiền thời Minh Mệnh đưa ra
Ăn sáu cũng đặng ăn ba cũng vừ
Mặc tình thiếp muốn chàng ưa
Bỏ vô chén ngọc mới vừa lòng châu
* 1 đồng ăn ba và đồng ăn sáu là hai loại tiền đúc dưới thời Minh Mạng Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27190)


http://e-cadao.com http://haphuonghoai.net http://cadao.org
http://vietnam-on-line.com
http://cadaotucngu.com/phorum/ http://cadaotucngu.net
Go to Top of Page

cadao
Administrator

USA
300 Posts

Posted - 12/15/2009 :  19:00:04  Show Profile  Visit cadao's Homepage  Reply with Quote

Thân Em Nam


Bớ bạn tình nhân ơi! (2)
Thân em như cái quả xoài trên cây
Gió Đông gió Tây gió Nam gió Bắc
Nó đánh lúc la lúc lắc trên cành
Một mai vô tình rụng xuống, biết vào tay ai?
Kìa khóm trúc nọ khóm mai
Ông tơ bà nguyệt se hoài chẳng thương
Một lần chờ hai lần đợi
Ba lần nhớ bốn lần thương
Anh thương em nhưng ba mẹ họ hàng chẳng thương.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 28330)

Bớ thảm ơi! Bớ thiết ơi!
Bớ bạn nhân tình ơi !
Thân em như cái quả xoài trên cây,
Gió đông gió tây gió nam gió bắc
Gió đánh lúc la lúc lắc trên cành !
Một mai rụng xuống biết vào tay ai ?
Kìa cành trúc, nọ cành mai
Ông Tơ bà Nguyệt xe hoài chẳng thương !
Một lần chờ, Hai lần đợi
Sớm lần nhớ, Trưa lần thương
Anh thương em nhưng bác mẹ họ hàng chẳng thương !
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 29808)

Bình bồng khó lắm anh ơi!
Thân em như chiếc thuyền trôi giữa vời
Đứng xa kêu bớ anh Mười
Thương không anh nói thiệt, đừng cười đẩy đưa
* Xuất xứ: - Miền Nam, Kiên Giang, Bến Tre, (Câu số 33643)


Con cá sặt rượt con cá rô
Anh ăn nói xô bồ chẳng biết trước sau
Anh nói chuyện gì như nằm chiêm bao
Ai dối hồi nào, anh dám chê khen
Thân em chữ nghĩa nhấp nhem
Anh không ra trận, ai thèm ưng anh
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32058)

Em ngồi một mình, em nghĩ một mình
Nghĩ thân em chẳng bạc tình với ai
Nên chăng bởi khách Chương Đài
Thành sầu bể thảm có ai với mình
* Chương Đài Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 28434)



Thân em xét kỷ như đồng bạc đầu hình
Người người ai cũng muốn ngắm muốn nhìn
Lăng xăng buổi chợ biết gởi mình vào đâu.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 28559)

Thân em ai nói không chồng
Buồng hương ai để lạnh lùng bấy nay
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32393)

Thân em buôn bán tảo tần,
Lòng anh sao nỡ từ trần xuất gia.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37351)

Thân em là gái chưa chồng,
Tơ duyên có chắc như dòng nước không?
* Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số 37352)

Thân em làm dâu như cọng giá làm dưa,
Nắng bề nào em de theo bề nấy cho vừa lòng mẹ cha.
* Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số 37353)


Thân em một nắng hai sương
Quanh năm vất vả vì thương con cùng chồng
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32394)


Thân em như bông bưởi trắng ròng
Mùi thơm nức mũi, mà lòng sạch trong
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32395)

Thân em như cá ở trong lờ,
Hết phương vùng vẫy, không biết nhờ nơi đâu?
* Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số 37357)

Thân em như cá lội tránh mồi,
Tìm nơi sông lớn vịnh bồi ẩn thân.
* Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số 37356)

Thân em như cá rô mề,
Lao xao buổi chợ biết về tay ai?
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 37358)

Thân em như cá trong bồn
Không ăn có chịu, tiếng đồn oan chưa
* Xuất xứ: - Miền Trung (Câu số 27176)

Thân em như cái chuông vàng
Để trong thành nội có ngàn quân canh
-Thân anh như thể cái chày
Bỏ lăn bỏ lóc chờ ngày dộng chuông
* Xuất xứ: - Miền Trung, Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 27175)

Thân em như cái sạp vàng
Anh như chiếu rách bên đàng bỏ quên
Lạy trời cho gió nổi lên
Cho manh chiếu rách bay lên sạp vàng.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 32794)

Thân em như cái sập vàng
Còn anh như mảnh chiếu rách giữa đàng bỏ quên
Lạy trời cho cả gió lên
Cho manh chiếu rách trải trên sập vàng
* Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 5906)

Thân em như cánh buồm trước gió,
Nay đây mai đó thiệt khó làm sao,
Biết đâu nhơn nghĩa đặng vào gởi thân.
* Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số 37361)

Thân em như chùm gởi đáp nhờ
Em muốn gá vô nhánh bưởi nọ đặng nhờ hưởng hơi.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Châu Đốc (Câu số 28556)

Thân em như con cò trắng
Núp nắng giữa thềm bờ
Làm dâu ba má ăn nhờ cơm dư
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32396)

Thân em như con nhạn một mình
Ngày ngai du ngoài ruộng, tối đậu mé đình kêu
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bến Tre (Câu số 5916)

Thân em như cúc mọc bờ rào
Kẻ qua ngắt nhụy, người vào bẻ bông.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bến Tre (Câu số 31504)

Thân em như giấy nửa tờ,
Chớ nghi mà tội chớ ngờ mà oan.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37365)

Thân em như giếng giữa đường
Kẻ khôn rửa mặt, nguồi thường rửa chân
* Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh Long (Câu số 37368)

Thân em như giếng giữa đàng
Người khen rửa mặt, người phiền rửa chân
* Dị bản: Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chơn. Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh Long (Câu số 37366)



Thân em như hoa gạo trên cây,
Chúng anh như đám cỏ may bên đường.
Lạy trời cho cả gió sương,
Cho hoa gạo (sung) rụng chui luồng cỏ may.
Thân em như cái sạp vàng,
Chúng anh như mảnh chiếu rách giữa đàng bỏ quên.
Lạy trời cho gió thổi lên,
Cho manh chiếu rách trải trên sạp vàng.
Thân em như cách hoa sen,
Chúng anh như bèo như bọt chẳng chen được vào.
Lạy trời cho cả mưa rào,
Cho sấm cho chớp, cho bão to gió lớn,
Cho sen chìm xuống, cho bèo lên trên.
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 26081)

Thân em như lọn nhân trần,
Mẹ cha chẳng có muôn phần cậy anh.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37369)

Thân em như lá từ bi,
Ngày thì dãi nắng, đêm thì dầm sương
* (Trai đi kiếm nơi nói vợ, mà gái không thể lên tiếng trước, không thể kén cá chọn canh) Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 10738)


Thân em như tấm lụa đào
Dám đâu xé lẻ vuông nào cho ai (*)
Em vịn cành trúc, em tựa cành mai
Đông đào tây liễu, biết ai bạn cùng
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 5923)

Thân em như tấm lụa đào,
Còn nguyên hay xé vuông nào cho ai?
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 30767)

Thân em như tấm lụa điều
Đã đông nơi chuộng lại nhiều nơi thương.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 5926)

Thân em như thể đóa sen
Anh như bèo bọt chẳng chen được vào
Lạy trời cho đổ mưa rào
Cho sen lắng xuống cho bèo lên trên.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 32795)

Thân em như thể bèo trôi,
Sóng dập gió dồi, biết ghé vào đâu?
* Dị bản: Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 37373)



Thân em như thể chuông đồng
Để trên bàn Phật, đứng thành hàng hai
Thân anh như thể cái chày
Bỏ lăn long lóc đợi ngày dọng chuông
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 25959)

Thân em như thể chuông vàng,
Ở trong thành nọ, có ngàn quân canh.
Thân anh như thể cái chày,
Bỏ lăn bỏ lóc chờ ngày dộng chuông.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 37376)


Thân em như thể hàng sang
Anh nào muốn chết thì quăng mình vào
* Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 5929)



Thân em như thể hoa lài,
Hỡi người quân tử thương ai mà gầy.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37378)


Thân em như thể trái đào,
Anh ơi anh muốn chưng quả tử bàn nào anh chưng.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37381)

Thân em như thể trái chanh
Lắt lẻo trên cành nhiều kẻ ước ao (mơ)
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 5930)

Thân em như thể trái chanh,
Lắc lẻo trên nhành nhiều kẻ ước mơ.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37380)

Thân em như thể xuyến vàng,
Thân anh như manh chiếu rách, bạn hàng bỏ quên.
- Nhờ trời cho gió thổi lên,
Cho manh chiếu rách nằm trên xuyến vàng.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Lục Tỉnh (Câu số 37382)

Thân em như trái bần trôi
Gió dập sóng dồi, biết tấp vào đâu?
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bến Tre (Câu số 31780)

Thân em như trái bần trôi,
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu?
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 3289)


Thân em như trái me chua
Người chê cũng lắm, người ưa cũng nhiều
* Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng Tháp (Câu số 32398)

Thân em tội nghiệp về đâu,
Ngày ngày em chổng phao câu lên trời.
Bây giờ nông vụ chí kỳ,
Em mà chẳng chổng lấy gì anh ăn.
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 27515)

Thân em tựa cánh chuồn chuồn
Khi vui nó đậu khi buồn nó bay.
* Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc Liêu (Câu số 32797)




Trèo lên chót vót ngọn gòn
Thấy em gò má trắng, mặt tròn anh muốn hun.
- Thân em chân lấm tay bùn
Mặt em khét nắng mà anh hun nỗi gì?
* Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh Long (Câu số 37940)





http://e-cadao.com http://haphuonghoai.net http://cadao.org
http://vietnam-on-line.com
http://cadaotucngu.com/phorum/ http://cadaotucngu.net
Go to Top of Page

cadao
Administrator

USA
300 Posts

Posted - 12/15/2009 :  19:31:03  Show Profile  Visit cadao's Homepage  Reply with Quote

Hình Ảnh Thân Em Trong Ca Dao

- Thân em như dải lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

- Thân em như hạt mưa rào
Hạt rơi xuống giếng, hạt vào vườn hoa

Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài cát hạt ra đồng ngoài

- Thân em như trái bần trôi
Gió đập sóng dồi biết tấp vào đâu

- Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm giữa chân

- Thân em như miếng cau khô
Người thanh tham mỏng, người thô tham dày

- Thân em như thể cây thông
Mùa hè tươi tốt, mùa đông rậm rà

- Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng, ruột ngoài thì đen
Ai ơi, nếm thử ma xem
Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi

Thân em như trái bưởi bòng
Đắng the ngoài vỏ trong lòng ngọt thanh

Thân em như ớt chín cây
Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

Thân em như Quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay

Thân em như miếng cau khô
Người thanh tham mỏng kẻ thô tham dày

Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân

Thân em như chiếc thuyền be.
Chỉnh e gió ngược lại dè sóng xao

Thân em như cánh chuồn chuồn.
Khi vui nó đậu khi buồn nó bay

Qua chiều dài lịch sử của dân tộc Việt thì từ thời xa xưa người đàn bà Việt Nam đã từng đóng một vai trò quan trong trong đời sống thường nhật trên phương diện gia đình cũng như xã hội. Hai bà Trưng chẳng phải là người đầu tiên trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc mà lại thuộc nữ giới hay sao? Sau đó lại còn thêm bà Triệu Thị Trinh. Bà nói: "Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá tràng kình ở bể đông chứ không thèm bắt chước người đời cúi đầu cong lưng để làm tì thiếp người ta."

Khi người Hán áp đặt lên đất nước ta một hệ thống chính trị mới theo cách sống du mục thì người đàn bà Việt đã lần lần mất đi vị thế ngang hàng với nam giới.

Qua cái nhìn có tính cách du mục đối với người đàn bà của Hán tộc, thì người đàn bà chỉ là kẻ nô lệ không hơn không kém. Sau một nghìn năm dân tộc ta sống dưới ách đô hộ của người phương Bắc, xã hội Việt đã ảnh hưởng khá nhiều với nếp sống của họ. Rồi sau nầy vua quan của ta lại lấy Tống nho làm phương châm cho chính sách trị nước thì tình cảnh của người đàn bà càng thê thảm hơn.

Người đàn bà Việt Nam ngoại trừ vài trường hợp hãn hữu như Phù Thánh Linh Nhân Hoàng thái hậu đa số các bà cam chịu kiếp “tam tòng” “tứ đức”

Với cái gọng cùm vô hình “Tam tòng Tứ đức” người phụ nữ chỉ biết âm thầm than khóc cho số phận của mình: “Thân em” hoặc “Em Như” hoặc “Phận Em”.
Thân em như ớt chín cây,
Càng tươi ngoài vỏ, càng cay trong lòng.

Em như trái ớt chín cây,
Càng tươi ngoài vỏ, càng cay trong lòng.

“Phận em như cá vô lờ,
Mắc cái hom chật hẹp biết bao giờ mới lộn ra”.

Dù là “thân em” “em như” hay “phận em”, người phụ nữ không có chỗ nương tựa để than vãn, trút bỏ những uẩn ức của mình với ai ngoài với cảnh thiên nhiên, cây cỏ, ao hồ, trăng sao, ngay cả những con vật thường ngày tạo thêm công việc cho nàng như “con nhện giăng tơ” cũng là cứu cánh cho nàng trút bỏ nỗi lòng.
Buồn trông con nhện giăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi còn chờ mối ai

Ở đây ta không nói đến cấu trúc của Ca Dao về Thân Em, Phận Em và Em Như, mà chỉ nói đến mấu chốt tâm hồn của người phụ nữ qua ba miền đất nước.

Xét về mặt nội dung và nhân vật, “thân em, em như hay phận em” là sự so sánh liên tưởng để tìm ra nét giống nhau giữa các đối tượng.
Trong ca dao Miền Bắc, với một nền văn hóa lâu đời trải dài từ thời lập quốc, nền tảng của ca dao đã tạo được hình thức trau chuốt, lập luận sắc bén và những nét triết lý sâu xa. Hình ảnh 'Thân em' được so sánh với những hình ảnh như: 'tấm lụa đào', 'hạt mưa sa', 'hạt mưa rào', 'giếng giữa đàng',..
Thân em như tấm lụa đào,
Dám đâu xé lẻ vuông nào cho ai;

Thân em như hạt mưa rào,
Hạt rơi xuống giếng hạt vào vườn hoa;

Thân em như giếng giữa đàng,
Kẻ khôn rửa mặt người phàm rửa chân;

Với Ca dao miền Trung thì căn bản đối tượng để so sánh và giãi bài tâm tư khắc khoải qua không gian và thời gian bằng “cá vô lờ, cột đình, áo mới may, hạt cau khô”

Thân em như cột đình trung
Tay dơ cũng quẹt, tay phung cũng chùi

Thân em như áo mới may,
Như cau trăm miếng bỏ trên khay trầu...;

Phận em như cá vô lờ,
Mắc cái hom chật hẹp biết ngày nào ra;

Thân em như miếng cau khô,
Kẻ thanh chuộng mỏng, người thô chuộng dày...

Thân em như cái chuông vàng
Để trong thành nội có ngàn quân canh

Trong ca dao trữ tình của miền Nam, vùng đất mới đặc biệt tại đồng bằng sông Cửu Long, cấu trúc bộc lộ tâm tư qua “Thân em” hoặc “Em Như” hoặc “Phận Em” dựa vào hình ảnh sông nước, ruộng vườn bạt ngàn lại càng đậm đà hơn, thấm thía hơn làm cho kho tàng ca dao dân tộc càng them phong phú, mang đậm nét địa phương. Ví dụ như:
- Thân em như thể bèo trôi
Sóng dập gió dồi, biết ghé vào đâu?

- Thân em như trái bần trôi
Sóng dập gió dồi, biết tấp vào đâu?

- Em như bông cải tháng mười
Rần rần nở rộ, người người đón mua.

- Thân em như cá rô mề
Lao xao buổi chợ biết về tay ai?

Tại đây, từ cái thời, còn đồng chua nước mặn, cư dân mới phải vật lộn với thiên nhiên hiểm ác: "Dưới sông sấu lội, trên rừng cọp um", hoặc "Xuống nước hốt trứng sấu, lên bờ xỉa răng cọp" thì sự so sánh hoặc ví von về thân phận của mình, người đàn bà đã dùng nhiều hình ảnh khác. Chúng ta đã thấy những hình ảnh như: 'bèo trôi', 'trái bần trôi', ‘cá giữa rào', 'cá rô mề', 'quả xoài trên cây'...Đó là những hình ảnh gắn bó với đồng lúa, miệt vườn, sông nước của đồng bằng sông Cửu Long
Thân em như cá giữa rào,
Kẻ chài người lưới biết vào tay ai?'

Bớ bạn tình nhân ơi! (2)
Thân em như cái quả xoài trên cây
Gió Đông gió Tây gió Nam gió Bắc
Nó đánh lúc la lúc lắc trên cành
Một mai vô tình rụng xuống, biết vào tay ai?
Kìa khóm trúc nọ khóm mai
Ông tơ bà nguyệt se hoài chẳng thương
Một lần chờ hai lần đợi
Ba lần nhớ bốn lần thương
Anh thương em nhưng ba mẹ họ hàng chẳng thương.

Với cái nhìn, cái nhận và dù chấp mê hay không những hình ảnh xung quanh của người con gái Miền Nam đã trở thành mảnh hồn của họ dù trong huống cảnh đau thương, buồn nản, thất vọng mà thốt lên những lời ca ai oán vút lên tận trời xanh và chỉ mong thế thời lật ngược:

Thân em như cánh hoa sen,
Chúng anh như bèo như bọt chẳng chen được vào.
Lạy trời cho cả mưa rào,
Cho sấm cho chớp, cho bão to gió lớn,
Cho sen chìm xuống, cho bèo lên trên.
* Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số 26081)

Nếu 'Thân em như cá giữa rào...' hay 'Thân em như cá rô mề...' Thân em dù rơi vào tay ai cũng chẳng ra gì. Chẳng chút ước mơ, chẳng có niềm hi vọng, tạo nên sự rung động, đồng cảm sâu xa về thân phận, nỗi bất hạnh của người phụ nữ ngày xưa.

Nói đến sông nước thì hình ảnh 'bèo' để so sánh với một đối tượng mang một thân phận đau thương thì không có hình ảnh nào là hay hơn xứng hợp hơn. Như đã trình bày ở trên “Thân em” trong ca dao miền Bắc mang một sắc thái khác. Thân em ở Bắc thì nói về thân phận người phụ nữ, nhưng hình ảnh so sánh thường là những hình ảnh đẹp, có giá trị và cần thiết cho mọi người, và thường thường họ hãnh diện với cái có của họ, vì họ cao sang, giỏi hắn, duyên dáng: “tấm lụa đào” Lụa là nữ hoàng của loài vải vóc. Lụa đâu phải là hàng may mặc cho người bình dân nghèo khổ.

Thân em như cái giếng làng. Nước là mạch sống của muôn loài. Giếng mang sức sống cho dân làng. Mỗi làng thường có vài ba cái giếng mà nơi đó “Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân”. Thân em chẳng may gặp một người phàm thì đời em bị dày vò.

ha phuong hoai

http://e-cadao.com http://haphuonghoai.net http://cadao.org
http://vietnam-on-line.com
http://cadaotucngu.com/phorum/ http://cadaotucngu.net
Go to Top of Page

cadao
Administrator

USA
300 Posts

Posted - 12/15/2009 :  19:41:51  Show Profile  Visit cadao's Homepage  Reply with Quote
Cô Hằng:
Cô vào http://e-cadao.com/cadaochude.asp
Tại đây cô vào « Tìm Ca Dao Theo Chủ Đề » rồi lần lượt áp dụng các dữ kiện sau :
An phận, Làm dâu, làm bé, phận bạc, phận nghèo v.v. hoặ những dữ kiện có sẵn trong Query thích hợp với chủ đề cô muốn tìm

Tôi đã giúp cô ca dao thân phận, em như v.v

Chúc cô thành công
Ca Dao

http://e-cadao.com http://haphuonghoai.net http://cadao.org
http://vietnam-on-line.com
http://cadaotucngu.com/phorum/ http://cadaotucngu.net
Go to Top of Page

Hằng.
Starting Member

Vietnam
3 Posts

Posted - 12/16/2009 :  02:30:11  Show Profile  Reply with Quote
Cảm ơn bạn nhiều :)

Hằng.
Go to Top of Page
  Topic  
 New Topic  Reply to Topic
 Printer Friendly
Jump To:
Ca Dao Tục Ngữ © Hà Phương Hoài Go To Top Of Page
Powered By: Snitz Forums 2000 Version 3.4.06