Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

 

Trch từ: Tạp Ch Qu Hương Online

C cuống chết đến đt cn cay

Trong đời sống tiếng Việt, cu thnh ngữ ny được dng với nghĩa bng, để chỉ những kẻ ngoan cố, bảo thủ, cố chấp, cay c trước sự thất bại hoặc ci sai rnh rnh của mnh.

Về xuất xứ, cu thnh ngữ trn bắt nguồn từ chuyện con c cuống.

 

C cuống, tn khoa học l belortone indica l một giống cn trng thuộc bộ cnh nửa (nửa cứng, nửa mềm), mnh dẹt v sống trong nước hoặc nửa nước nửa cạn như ruộng la. Ở con đực, cơ thể c chứa tinh dầu trong đi tuyến đặc biệt nằm ở khoang bụng dưới pha đui. Chất tinh dầu ny, tn ho học l veleriant amil, khng độc, c vị cay mi thơm ngt, thường được dng lm gia vị trong bữa ăn của người Việt Nam ta, nhất l ở nng thn, trong ma gặt hi.

 

Theo nghĩa đen, cu thnh ngữ trn ni về một thực tế l: con c cuống cho d chết th ở đằng đui (đt) chất cay của tinh dầu qu kia vẫn cn. Song, trong đời sống tiếng Việt, cu thnh ngữ trn khng dng với nghĩa đen, chỉ dng với nghĩa bng: n chỉ những kẻ ngoan cố, bảo thủ, cố chấp, cay c trước sự thất bại hoặc ci sai rnh rnh của mnh. Th dụ:

 

Thằng cha khụng khiệng đi khỏi, ba anh em nhn nhau ph cười:

- R c cuống chết đến đt cn cay (Nguyễn Đnh Thi. Vỡ bờ)

 

V sao cu thnh ngữ c nghĩa như trn? Suy nghĩ kĩ tm ra được cu trả lời kh l th l: qu trnh hnh thnh nghĩa bng của thnh ngữ trn chnh l qu trnh sng tạo tinh tế trong cch dng từ v lối chơi chữ đồng m của dn gian. Thật thế, cu thnh ngữ khởi thuỷ l dựa vo một hiện tượng c thật: c cuống - chết đt cn cay. Thế rồi dn gian chỉ thm vo giữa cc từ của cu tiếng Việt miu tả hiện tượng ấy một chữ đến m lm thay đổi cục diện của thế trận ngn từ: c cuống chết (đến) đt cn cay. Tự nhin, cc chữ kh cứng của phn đon miu tả hiện thực c cuống - chết đt cn cay như động đậy, sống dậy, c hồn v chắp dnh với nhau theo một mạch lin kết, một ho trị khc: c cuống - chết đến đt cn cay: R rng l ở đy khng ni chuyện về con c cuống nữa, m đ c chuyện về nhn sinh, về con người, ở chỗ chết đến đt cn cay. Chết đến đt l cch ni quen thuộc của dn gian diễn tả sự nguy ngập, kh trnh khỏi, ở đy l sự thất bại sự sai tri đối lập với phải v cay ở đy khng phải l vị cay nữa m l cay c ăn thua. Sự phối hợp giữa cc thnh vin (từ) trong thế trận ngn từ cng với sự chơi chữ đ đem lại cho cu thnh ngữ trn một hiệu quả bất ngờ. V lập tức n được hiểu theo nghĩa bng m thi, như ta đ biết.

 

Cu thnh ngữ trn cn được dng ở dạng biến thể khc l: C cuống chết đến ức cn cay. Th dụ:

 

Thằng địch rất ngoan cố xảo quyệt. Thua keo ny n by keo khc. C cuống chết đến ức cn cay. Mỗi ngy ta cần nghin cứu cch đnh mới. (Nhiều tc giả Gương chiến đấu của thanh thiếu nin miền Nam).

 

C lẽ, đ l do người ta tưởng lầm rằng tuyến cay của c cuống ở trn ức n. Tuy nhin, cch ni thứ hai nhẹ hơn, km su cay hơn trong việc lột tả nghĩa đ nu.

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 01/28/16