Home T́m Ca Dao Diễn Đàn T́m Dân Ca Phổ Nhạc T́m Câu Đố T́m Chợ Quê Góp Ư Toàn Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cách Sử Dụng
Dẫn Giải
Diêu Dụng
 
Ẩm Thực
Cảm Nghĩ
Chợ Quê
Cội Nguồn
Cổ Tích
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngôn Ngữ
Nhân Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Quán
Quê Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dân Ca
 
Liên Mạng Thành Viên
Trang Chủ
Hồng Vũ Lan Nhi 1 & 2
Phong Thủy HKH
 

 
 

 

 
 
 

1. Bắt cá hai tay

Hễ một người nào đó v́ ḷng tham muốn có được nhiều thứ trong cùng một lúc, hoặc để ăn chắc, không được thứ này th́ được thứ khác, hoặc vừa làm điều này ở đây rồi lại làm điều đó ở nơi khác nữa (theo lẽ thường anh ta chỉ được làm ở một nơi), th́ sẽ bị mọi người gọi một cách mỉa mai là kẻ “bắt cá hai tay”.

“Bắt cá hai tay” được hiểu ở đây với nghĩa đen là mỗi tay bắt một con cá và kết quả là tuột mất, chẳng bắt được con nào (v́ mỗi tay bắt một th́ không chắc chắn). Chẳng thế mà ca dao Việt Nam đă từng khuyên nhủ mọi người:

“Xin đừng bắt cá hai tay
Cá lội dưới nước, chim bay lên trời”

Từ nghĩa đen cụ thể đó, nhân dân ta đă dùng thành ngữ này với nghĩa rộng hơn để chỉ những người có tư tưởng “nước đôi”, hoặc tham lam, ôn đồm, muốn có nhiều thứ, muốn làm nhiều việc cùng một lúc, không được việc này th́ được việc khác, kết quả hoặc là không được ǵ, “xôi hỏng bỏng không” hoặc được chắc một thứ nhưng thường bị chê trách là tham lam, khôn ranh
 

(Theo “Kể chuyện thành ngữ tục ngữ”)

<a href="http://e-cadao.com/giaithich/giainghiatucngu3.htm#1">Bắt Cá Hai Tay </a>

 

<a href="http://e-cadao.com/giaithich/giainghiatucngu3.htm#2">Xôi Hỏng Bỏng Không </a>

Một Thí dụ của câu 2. Xôi Hỏng Bỏng Không

TRƯỚC KHI ĐÁNH NGƯỜI PHẢI BIẾT GIỮ M̀NH

 

Văn Công( nước Tấn đem quân sang đánh nước Vệ(2). Giữa đường gặp một ông lăo đang bừa ruộng, cứ ngẩng mặt lên trời cười khanh khách măi. Văn Công cho đ̣i lại hỏi: “Ngươi cười cái ǵ thế?”.

Ông lăo thưa rằng: “Tôi cười người láng giềng nhà tôi. Anh ta đưa vợ đi chơi nhà bà con. Giữa đường gặp người con gái hái dâu, anh ta thích quá, lén vợ rẽ xuống ruộng dâu nói chuyện với người con gái. Một chốc ngoảnh lên xem vợ đi đến đâu th́ thấy một chàng đang vẫy vợ anh ta đi. Ấy câu chuyện chỉ có thế, tôi nghĩ mà tôi không nhịn cười được”.

Văn Công nghe nói, tỉnh ngộ kéo quân về. Về chưa đến nơi, th́ đă thấy báo có giặc ngoài vào xâm phạm trên mạn bắc trong nước.

Liệt Tử

Lời bàn:

Phàm cái ǵ ḿnh thích, tất người ta cũng thích. Nếu cứ theo ḷng dục mà vơ năm gấp mười không pḥng bị th́ có khi xôi hỏng bỏng không, chẳng những không lấy được ǵ của người ta, mà ḿnh có ǵ cũng mất vào tay người ta nữa. Việc nước cũng thế, đi đánh nước ngoài mà không nghĩ giữ nước nhà, thế là bỏ nước ḿnh cho giặc vậy.


( Văn Công: vua giỏi nước chư hầu đời Xuân Thu, đứng vào bậc ngă bá.

(2) Vệ: tên một nước thời XuânThu ở vào vùng tỉnh Trực Lệ và Hà Nam bây giờ.

(Theo Cổ học tinh hoa của Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân. NXB Trẻ, 1992)

 

 

 

 

   
 

 

 

Sưu Tầm Tài Liệu và Web Design

  Hà Phương Hoài

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hoàng Vân

Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Julia Nguyễn
Xin vui ḷng liên lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những ǵ liên quan đến trang web nầy
Copyright © 2003 Trang Ca Dao và Tục Ngữ
Last modified: 02/19/15