Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

MỘT LẦN ẾN CHA THẦY

Bnh An

---o0o---

 

May mắn lm sao , hm đ chng ti c dịp đi cha Thầy vo đng ngy mồng một. Ma thu xứ Bắc , trời khng một cht nắng , thỉnh thoảng c mưa lm thm . Người miền Nam ra Bắc chỗ no cũng muốn đi , muốn đến. Danh thắng ny nằm trong chương trnh tham quan xứ oi của đon chng ti từ trước: đến cha Thầy  để chim ngưỡng những tc phẩm điu khắc của nước ta thời nh L, chưa đến cha Thầy coi như chưa ra đất Bắc. Khởi hnh từ  ại Lải , Vĩnh Phc  , ngược trở lại con đường đ đến từ hm mới ra nhưng thấy nơi no cũng mới . Nước sng  Hồng đang ln cao đỏ quạch mu ph sa ,  nếu khng c ci mu đỏ ny cứ ngỡ như mnh đang ở miền Ty , v ti chợt cảm thấy hạnh phc v cng khi mnh đ  c dịp đi qua hai  dng sng gắn liền từ thời thơ ấu trong những cuốn sch  địa l mỗi khi tập vẽ bản đồ. H Nội hm đ ngy chủ nhật , dập du người đi đền , cha cầu phc v đặc biệt l hoa , nơi no cũng thấy hoa , hoa hồng đa nhỏ , lớn hơn hoa tiểu muội ở miền Nam một cht , hoa chở trn xe đạp về phố , hoa bn trn đường , trn phố .... Xe rẽ vo  phố Cha H , chật nch xe cộ , lớp người đi , lớp người dừng lại mua nhang , hoa , ci xe cứ tin tin hết xe hai bnh  đến xe bốn bnh , rộn rng , nn nng . Thot khỏi nt giao thng cha H,  mới thấy nhẹ nhm khi xe bắt đầu ra ngoại thnh về hướng H Ty .

Những cnh đồng la xanh rờn , ngt mắt  nu bầu trời xuống thấp hơn một cht . Một vi ngọn ni đ vi nh ln nổi r trn nền tấm thảm nhung xanh của la . Mười tm ngọn ni đ vi , ngy xưa ,  vua L Cng Uẩn khi đi kinh l qua đy đ ni : Ta thấy nơi đy l nơi sơn kỳ thủy t , v rt ba chn rượu đặt cho vng đất l Hạ Long cạn giờ  chắc khng cn đủ . Ti chợt nhớ lại vng đất Ninh Bnh vừa đi qua mấy ngy hm trước , những ngọn ni đ vi đ bị ngoạm dần . vi được nghiền lm xi măng , chỗ ni mất đi đ thnh nh , thnh phố. Một người trong đon ,  qu gốc Ninh Bnh ngm nga : Sơn kia ry đ nn nh với một cht ngậm ngi , luyến tiếc .

Thủy đnh hiện ra trong mắt ,  một đội qun t hon tiến đến tiếp thị : y l sn khấu rối nước , phim m hội Long tr quay tại đy, bc mua gip chu mấy con rối, kỷ niệm một lần đến cha Thầy... . Một c b khoảng chừng mười lăm tuổi sẵn sng  thuyết minh cho du khch m khng đi hỏi một t th lao no , miễn sao cht nữa : Bc mua gip chu t qu. Ti đồng . Bằng một giọng ni nhanh , lu lo như chim , Nga , c b thuyết minh kể cho ti nghe về cha Thầy , nơi gắn b từ thuở mới sinh ra đời, những cu chuyện, những ngy thng năm nằm  lng trong k ức của người dn sống trong vng , từ đời ny sang đời khc , bm lấy cha lm kế sinh nhai.

Cha Thầy tn chữ l Thin Phc Tự nằm ở chn ni Si thuộc địa phận x Si Sơn huyện Quốc Oai tỉnh H Ty , cch H Nội khoảng 20km về pha Ty Nam . Cha được xy dựng vo thời vua L Nhn Tng (1072-1127) lưu dấu tu hnh của một vị cao tăng thời L , Thiền sư Từ ạo Hạnh . Theo thiền phả th Thiền sư họ Từ tn tục l Lộ , con quan đ st Từ Vinh , mẹ l Tăng thị Loan , qu ở An Lng , huyện Vĩnh Thuận nay l lng Lng , huyện Từ Lim , H Nội .

Chuyện kể rằng , từ thuở nhỏ Thiền sư đ c những hnh động khc thường . Lớn ln ngi ứng thi khoa bạch lin , đỗ đầu nhưng khng ra lm quan m xuất ra hoc đạo , rồi cng với ngi Gic Hải , khng lộ sang Ty Thin (An ộ)  cầu php . Khi đắc đạo , ngi trở về ni Si dựng gậy tch ngy đm tập tụng. Khi lng thiền được rộng mở ngi đi khắp bốn phương tham thiền vấn đạo . Lc ngộ được tm ấn Thiền sư trở về giảng đạo , dạy học, hi l lm thuốc gip dn , tổ chức cho dn sinh hoạt văn ha như đ cầu , đnh vật , ma rối nước .... Do đ nhn dn cảm phục knh mến gọi thiền sư bằng một từ thn mật , gần gũi l Thầy. Cha ngi tu l cha Thầy , ni ngy ha đ l ni Thầy , lng ngi sống l lng Thầy , thậm ch đến cả tổng cũng l Tổng Thầy. Theo truyền thuyết phong thủy th ni Si  l con rồng lẻ đn (Qoi Long) , sn cha l lưỡi rồng , thủy đnh l ngọc, cn xung quanh Thập lục kỳ sơn l quy l phượng chầu về. 

            Ban đầu , cha Thầy chỉ l thảo am nhỏ mang tn  Hương Hải . Nay tổng quan cha Thầy gồm c : Trước cha c hồ Long Tr (ao rồng) giữa hồ c nh thủy đnh l hậu trường của nghệ thuật biểu diễn tr rối nước trong ngy hội . Hai bn cha c hai chiếc cầu xy dựng theo kiểu Thượng gia hạ kiều , bn tri l Nhật tin kiều thng ra đền thờ tam phủ , bn phải l Nguyệt tin kiều bắc qua o ln ni xy dựng vo năm 1602 do ng Trạng Bng xy cung tiến.

            Ton khu chnh điện của cha l một khun vin hnh chữ nhật gồm 3 ta nh to v di xy song  song hnh chữ tam ,c hai dy hnh lang chạy km hai bn , đầu hồi thờ A La Hn , sau cha l nh tổ , gc chung , gc trống hệ thống kiến trc theo kiểu Nội Vương ngoại quốc ngi bảo điện đồ sộ chỉ c 36 mộng chnh , cn gỗ được xếp chồng ln nhau nhưng lại rất vững chắc.

Bước vo cha Thượng (cha chnh) , Nga nhắc ti  bỏ  giy pha ngoi rồi mới bước vo gian chnh điện . Nga thuyết minh cho ti, gỗ trong cha chnh l gỗ lấy từ Ha Bnh (Thanh Ha) đưa về, khoảng hơn 100 tấn gỗ , chủ yếu l gỗ lim v ton bộ những chi tiết đều được kết nối bằng mộng , tất  cả qua 7 lần trng tu . C hai cột gỗ nguyn bản từ năm 930 bằng gỗ kim giao , l một loại gỗ phản ứng ngả mu đen khi gặp độc được khng hề bị mối mọt qua thời gian , v người ta tnh ton rằng hai cột gỗ ny cn chịu được  cả ngn năm nữa . C ba gian thờ trong cha chnh : gian giữa thờ tượng Phật A Di , gồm bn tri c tượng ức qun m , bn phải l tượng ại Thế Ch , pha dưới l bệ đ Bch Hoa i tạc từ thời Trần thế kỷ thứ tm , bn trn để hm lịch triều tn phong  của Thiền sư , gồm c 36 sắc phong bằng giấy d khng hề bị hư theo thời gian , dưới nữa l tượng Thiền sư nhập định trn to sen tạc vo thời L , thế kỷ thứ su , một n nhang bằng gỗ vng tm, văn hoa chạm trỗ nguyn bản cch đy 500 năm  c một chỗ bị khuyết . Chỉ vo chỗ bị khuyết ny, Nga bảo với ti : Giả thuyết cho rằng ngy ấy con người khng cao , mỗi lần đến viếng cha, mỗi người người chạm tay một t lu dần mn đi như thế.

Gian bn tri cha chnh thờ tượng ton thn Thiền sư  bằng gỗ chim đn đặt trong khm . Giọng lu lo như chim c b kể với ti rằng : Hng năm vo ngy mng 7 thng 3 tổ chức lễ rước Thầy . Từ  một giờ chiều ngy mng 5 l lễ Mộc dục, khm được mở cửa lm lễ .  Gian bn phải cha chnh thờ tượng vua L Thần Tng , l hậu thn của Thiền sư . Tượng đức vua bằng gỗ mt ,  lm từ thế kỷ mười lăm , đặc biệt ở gian ny c một đi chim phượng cũng bằng gỗ mt , dưới chn l thn cy mt trn c đường knh lớn hơn 1 mt bn trn tạc hnh đi phượng lm cng tc đưa thư .

Bước sang cha Hạ , l nơi lễ bi v giảng đạo 2 ngy trong thng. Ngy xưa , trong ba thng h nơi đy c khoảng 300 vị sư về học đạo . Vui nhất l khi chỉ vo bức ph điu Thập điện dim vương bằng gỗ mt , mới được lm cch đy 5 năm , ghp gỗ chạm trỗ hoa văn copy  lại bản chnh , c b lu lo: Ở trn dương thế người bun bn điu toa chết xuống m phủ sẽ bị đưa vo vạc dầu , người no cn gian , cn dối chết sẽ bị quả cn đập vo đầu..... Như trả một bi học thuộc lng , c b  kể rnh rọt chuyện Mục Lin, Thanh ề, chuyện n đền on trả ..... nghe như thật.  Nhn bức ph điu honh trng qu , khng kềm được ti hỏi một cu hơi thực tế phũ phng : Bức ph điu ny lm hết bao nhiu tiền vậy chu?. Dạ 40 triệu đ bc. C b trả  lời rồi  đưa ti sang cha Trung. Ti  ngoi  nhn lần nữa  mi nh lợp bằng ngi mũi hi của cha hạ , c những cy cỏ kh mọc thẳng đứng ln mi ngi  giống như những ngi nh cổ ở Hội An .

Nổi bật nhất ở bn trong cha Trung l tượng hai vị hộ php thật to lớn . C b Nga khẳng định với ti rằng đy l hai tượng hộ php to nhất nước , tượng ngồi m đ cao đến bốn mt , được lm với hơn hai tấn đất  st v giấy bản , cch đy khoảng 400 năm . Chỉ vo hai tượng ng Thiện , ng Ac , c b trn mi : Bc đừng tưởng l ng Thiện tượng trưng cho việc thiện , ng Ac tượng trưng cho việc c nh . nghĩa của ng Ac ở đy l khuyn người ta khng lm việc c m phải lm việc thiện , gọi l cải c đấy . Ti gật g ra chiều tn thưởng . Cha Trung c rất nhiều tượng , từ vị Tuyết Sơn gầy ốm , phật Di Lặc tươi vui , Phật b quan m thin thủ , thin nhn , cc vị  sao Nam To Bắc ẩu đến  Bt bộ kim cương l tm vị tướng c sức khỏe v tr tuệ phi thường ... Tất cả lm bằng thạch cao c từ thế kỷ mười tm.  Bước chn ra khỏi của cha Trung , c b chỉ cho ti xem một hn đ chm c kch thước khoảng 2x1m v ni : y l hn đ chm m thiền sư Từ ạo Hạnh đ yểm ba , hơn 1000 năm nay khng x dịch được , với nghĩa  như l giữ gn hiện vật trong cha khng bị mất cấp , khng ai c thể lấy được thứ g trong cha ra ngoi m bước qua khỏi hn đ chm ny . Tuy khng tin dị đoan, nhưng nhn quang cảnh cha ngy mng một , dập du khch du lịch , người lễ bi , trong ti cũng nhen nhm một nghĩ: Cha  Thầy tồn tại qua bao nhiu năm , nhất l giữa những năm bon đạn nm xuống như mưa trn đất Bắc ,  khiến lng người khng tin cũng phải tin.

            Ti theo c b Nga ra khu vực bn ngoi cha chnh , qua hai chiếc cầu, đến đền Tam Phủ , rồi bước bi cỏ nhn bao qut hết quang cảnh cha , pha trước mặt ti l ao rồng c thủy đnh nổi ln giống như một sn khấu rối nước , quay ra pha sau  trn ni cao kia c nhiều hang động như : hang Thanh Ha , hang Cc Cớ , hang Gi , hang Phật sinh .... V gần  50 chiếc bia đ cổ nằm rải rc trn ni đang chờ thử sức bền của đi chn mang giy cao gt của ti . Nhưng tiếng gọi của mọi người trong đon đ lm tiu tn nghĩ  ny : chng ti cn phải đi nhiều nơi nữa trong ngy . Ừ thi , thời gian c hạn , cũng l một dịp cưỡi ngựa xem hoa khi ra xứ Bắc . Gi m mnh c nhiều thời gian hơn để c thể ngắm nhn tường tận kỹ cng một nơi m tất cả những người đi theo ngnh mỹ thuật , điu khắc của đất nước đều phải đến đy nghin cứu . Một di tch lịch sử cấp I của Quốc Oai , một cng trnh kiến trc độc đo , một danh lam thắng cảnh nổi tiếng của Bắc H .....

            Tặc lưỡi tiếc nuối , ti theo c b thuyết minh ra ngoi v mua gip một t qu của cha Thầy : bnh ch lam , kẹo vừng , những con rối .... Ln xe , ti ngoi nhn lần nữa  tổng quan cảnh cha Thầy , nhủ thầm sẽ trở lại một ngy no đ , v dứt khot sẽ c bọn trẻ con đi cng. Nhưng chắc l khi đ chng n phải  đủ lớn để hiểu được nghĩa  cng trnh kiến trc độc đo ny v  đủ sức khm ph cho bằng hết những hang động trn ni kia.

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 01/28/16