Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
 

Si Gn Năm Xưa

.

Xem thm hnh ảnh tại đy:

http://www.flickr.com/photos/9854423@N08/show

 

Nguồn gốc danh từ Si Gn

 

 

Lời mở đầu:

 

Si gn l thnh phố lớn nhất Việt Nam, nằm cạnh sng Si gn ở tọa độ 11045' Bắc, 10640' Đng (hay l 10.75, 106.667); v cch H nội 1760 cy số về pha Nam.

 

Trước khi bị người Việt chiếm ngụ vo thế kỷ 16,  Si gn c tn l Prey Nokor, l một hải cảng chnh của Cam Bốt.  Si gn từng l thủ đ của chnh quyền thực dn Php ở Đng dương, v sau đ cũng l thủ đ của chnh thể Cộng ha miền Nam Việt Nam từ năm 1954 cho đến năm 1975.  Sau năm 1975, Si gn được đổi tn l Thnh Phố Hồ Ch Minh (?)

 

Tn nguyn thủy theo tiếng Khmer

 

Tn nguyn thủy của Si gon l Prey Nokor v l lnh thổ của người Khmer (Cam bốt).  Theo tiếng Phạn (Sankrit nagara), Prey Nokor c nghĩa l thnh phố rừng (Prey = rừng; Nokor = đất, thnh phố).  Ngy nay nhiều người Khmer ở Cam bốt v cả dn sắc tộc Khmer ở vng đồng bằng sng Cửu long nhiều khi vẫn cn gọi Si gn l Prey Nokor.

 

Si gn tn nguyn thủy theo tiếng Việt

 

Ngay sau khi người Việt ồ ạt đến mở mang v định cư tại Prey Nokor, thnh phố ny đ được người Việt gọi l Si gn.  C rất nhiều gỉa thuyết, tranh luận về nguồn gốc tn thnh phố bằng chữ Việt (Si gn).  Cc tranh luận về lịch sử của danh từ Si gnsẽ được bn thm ở phần dười dy.

 

Trước khi thực dn Php đến Việt Nam, triều đnh Huế dng tn chnh thức của Si gn l Gia định.   Năm 1862, người Php bỏ chữ Gia định v thay vo đ bằng chữ Si gn.

 

Trn sử liệu (c lưu lại trn qua bản viết, in), người Việt đọc v viết chữ Si gn thnh 2 chữ v 2 m r rệt; tuy nhin Php (v người ty phương) đ ty phương ha 2 chữ Si gn thnh một   chữ Saigon để cho họ dễ đọc v dễ viết.

 

Si gn theo quan điểm Việt Nam Trung Hoa

 

C người cho rằng chữ Si được mượn từ tiếng Trung hoa (Tiếng Quan thọai đọc l Chi) c nghĩa l củi, cnh cy firewood, twigs) cn chữ Gn (tiếng Quan thọai đọc l Gn) c nghĩa l cọc, cy gậy stick, pole, boles)  Chữ Gn bị chuyển ha dần thnh ra Gn tương tự như bng gn cotton stick, cotton plant.

 

C người lại cho rằng tn Si gn pht nguyn từ cc cy bng gn người Khmer trồng chung quanh Prey Nokor m ngy nay chng ta vẫn cn thấy rất nhiều ở quanh vng Cy mai, Trương Vĩnh K

 

C một điểm lạ lng l người Hoa sống ở Việt Nam cũng như ờ Trung quốc khng dng tn gọi Si gn (tiếng Quảng đng đọc l Chaai-Gwan; tiếng Quan thọai đọc l ChiGn) để gọi Si gn (mặc d, như đ ni ở trn, nhiều sử liệu c ghi l người Việt mượn tiếng Trung hoa để đặt tn cho Si gn).  Chnh người Hoa lại gọi Si gn l Sai-Gung (tiếng Quảng đng) v XĩGng (tiếng Quan thọai).

 

Si gn theo quan điểm của người Khmer

 

C một số ti liệu của Cam bốt cho l chữ Saigon chuyển ha từ Sai Con; V Chữ Sai Con đ chuyển ha từ tiếng 2 chữ Khmer Prey Kor c nghĩa l Rừng cy Kapok (prey = rừng; kor = cy kapok).  Nn để v đừng lầm lẫn chữ Prey Nokor v Prey Ko (Ko = rừng cy kapok; Nokor thnh phố, đất).

 

Quan điểm của người Khmer ẩn tng một c mục đch thuyết phục l họ đ c mặt ở đ (Si gn) trước khi người Việt đến định cư; tuy nhin quan điểm ny khng gỉai thch được l tại sao chữ Khmer prey lại đổi thnh chữ Si.   Bởi v, hiển nhin, cch đọc của hai chữ ny han tan khc biệt với nhau!

 

Si gn theo quan điểm của người Quảng đng

 

Một gỉa thuyết đưa ra bởi học gỉa Vương Hồng Sển, một người Việt gốc Hoa ở Si gn, l nguồn gốc từ tiếng Quảng đng của danh từ Si gn lấy từ chữ Chợ lớn m người Quảng đng đọc l Tai-Ngon c nghĩa l bến tầu, cảng (?)

 

Tn hiện nay của Si gn

 

Sau khi miền Nam Việt Nam rơi vo tay Cộng sản (30 thng 4 năm 1975), chnh quyền CS đổi tn thnh phố Si gn l Thnh Phố Hồ Ch Minh (TP. HCM) (?)  Tuy nhin, đa số người dn Si gn vẫn gọi tn thnh phố với ci tn quen thuộc cũ: Si gn.  Ngai ra, hiện nay, tn Si gn / Saigon cn được dng rất nhiều trong sch vở; được dng cho cc tn tựa sch, được dng đặt tn cho cc cng ty thương mại.

 

Lịch sử đất (lnh thổ) Si gn

 

Khởi đầu Si gn chỉ l một lng đnh c rất nhỏ của người Khmer.  Người Khmer đ sống ở đ nhiều thế kỷ trước khi c người Việt đặt chn đến mở mang v định cư.  Người Khmer dng Prey Nokor như một hải cảng thuộc về vương quốc Cam bốt.

 

Năm 1623, vua Chey Chetta II  (1618-1628) của Cam bốt đ cho php những người Việt chạy lnh nạn Trịnh Nguyễn phn tranh đến tạm tr v định cư quanh vng Prey Nokor.  Từ sau khi đ, c rất nhiều đợt di cư rất lớn của người Việt đến vng Prey Nokor m vương quốc Cam bốt khng đủ mạnh để ngăn chặn họ.  Dần d, Prey Nokor bị biến thnh đất đai của người Việt; v sau cng Prey Nokor biến thnh Si gn!

 

Năm 1698,  triều đnh Huế (Cha Minh - Nguyễn Phc Chu) sai tướng Nguyễn Hữu Cảnh vo trấn nhậm vng đất Si Gn-Gia Định. Kể từ thời điểm đ, miền đất ny chnh thức trở thnh một đơn vị hnh chnh thuộc lnh thổ Việt Nam.  Nguyễn Hữu Cảnh tch vng đất Si Gn-Gia Định (v sau đ l vng đồng bằng song Cử long) ra khỏi vương quốc Cam bốt.  Cam bốt v qu yếu nn khng c một khng cự no.  Nguyễn Hữu Cảnh được xem như những người đi tin phong trong giai đọan bnh trướng lnh thổ của Việt nam về pha nam v ty nam. 

 

Năm 1859,  thnh phố Si gn bị người Php chiếm đng lần đầu tin.  Cũng bắt đầu từ giai đọan thực dn, người Php đ xy dựng nhiều cơ sở, dinh thự theo cấu trc của văn minh ty phương.  V vậy Si gn cn được gọi l Hn Ngọc Viễn Đng, (the Pearl of the Far East) v Tiểu Paris (Little Paris).

 

Năm 1954, qun Php bị Việt Minh đnh bại ở trận Điện Bin Phủ v họ rt lui khỏi Việt Nam.  Từ trước đ (năm 1950), thay v cng nhận chnh quyền CS, người Php ngầm ủng hộ Bảo Đại lập chnh phủ v chọn Si gn l thủ đ.  Kể từ năm 1950 Si gn v vng Chợ lớn (nơi c số rất đng người Hoa tập trung) được gộp chung lại thnh một đơn vị hnh chnh gọi l Đ thnh Si gn.

 

Sau khi Việt Nam chnh thức được chia lm 2: Bắc Việt (Việt Nam Dn Chủ Cộng Ha) v Nam Việt (Việt Nam Cộng Ha).  Si gn l thủ đ của miền nam Việt Nam dưới chnh phủ Ng Đnh Diệm.

 

Sau khi chiến tranh Việt Nam chấm dứt năm 1975, thnh phố Si gn đặt dưới sự kiểm sat của CS Bắc Việt.

 

Năm 1976, sau khi thống nhất quốc gia Vit Nam xong, CS đổi tn chnh thể của nước Việt Nam l Cộng Ha X Hội Chủ Nghĩa Việt Nam v đổi tn thnh phố Si gn thnh Thnh Phố Hồ Ch Minh.  Thực ra, sau 30 thng 4 năm 1975, thnh phố Si gn (v Chợ lớn), tỉnh Gia định v 2 quận ở ngọai Si gn (thuộc 2 tỉnh khc nhau nằm st Si gn) đ được gộp chung lại thnh TP HCM.  TP HCM rộng 809 dặm vung (hay l 2,095 cy số vung) trải di từ Củ chi (cch bin giới Việt Min 20 Km) cho đến Cần giờ gần biển Nam Hải.  Khỏang cch từ điểm cực bắc (Ph Mỹ Hưng, quận Củ chi) cho đến điểm cực nam (Long Hoa, quận Cần giờ) l 120 cy số; v từ điểm cực đng (Long bnh, quận 9) đến điểm cực ty (Bnh chnh, Quận Bnh chnh)  l 46 cy số.  Mặc d TP HCM l tn gọi chnh thức trn giấy tờ hnh chnh, nhưng đại đa số người dn sống ở Si gn vẫn gọi thnh phố qua ci tn quen thuộc l Si gn.  Chữ Si gn cn thấy trn bảng hiệu của cc cửa tiệm thương mại, ngay cả tại H nội, th dụ như Saigon thời trang, Kiểu Si gn  bởi v người Việt trong nước hiện nay nghĩ về chữ Si gn như l một ci g tượng trưng cho văn minh, thời thượng

 

Ngy hm nay, trung tm thnh phố Si gn vẫn cn vẻ giữ trng lệ với cc đại lộ c những hng cy xanh rợp bng, thanh lịch, với nhiều dinh thự cơ sở c di tch lịch sử được xy dựng từ thời cc đời vua Nguyễn, thời thực dn v thời VNCH như Đồn Cy mai (do danh tướng Nguyễn tri Phương xy dựng), nh thờ Đức B v Dinh Độc lập (tn mới l dinh Thống Nhất)

 

Trần Văn Giang

Mời xem thm:  http://www.flickr.com/photos/9854423@N08/show

 

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 04/17/15