Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
 
 
NGỰA  THỒ TRN ĐẤT QUN CAU
Dương Thanh Xun
C về chăng lẽ về khng.
Ngựa đi trước, ngựa hồng theo sau
Ngựa đi tới Qun Cau
Ngựa hồng đủng đỉnh cn sau G Điều...

Một buổi trưa, ở ngay trn đất Qun Cau (x An Hiệp, huyện Tuy An, Ph Yn) ấy, ti trn mắt sửng sốt v th vị nhn một đon c đến mười mấy ch ngựa to, chắc, khỏe đang thong thả nối bước nhau theo sau những ch ni trn lưng ngựa l những bao đường nặng đến năm, bảy chục k.

Trong khi cc phương tiện giao thng hiện đại khng ngừng cải tiến pht triển th b con vng bn sơn địa ny vẫn khng từ bỏ phương tiện truyền thống của mnh. đy địa hnh trắc trở qua nhiều suối, nhiều hầm, dốc. Sau ma mưa lụt, đường lng xi lở, lầy lội c chỗ trơ đ lỗ chỗ, xe cộ no chịu cho thấu. Lại nữa, nuơng rẫy ngy cng xa lng, lại ở cao trn triền ni. Buổi sng, vợ chồng đi rẫy, ch ngựa ung dung bước theo, trn lưng lủ khủ những vật dụng cần cho một ngy.

Chiều về, tất cả những g gom được trn rừng đều dồn cả ln lưng ngựa. Ma nắng l những gi củi kh. Ma mưa l những giỏ cần x to tướng chất đầy chuối, bắp, đậu, bầu b...

Mấy năm gần đy ma đường c gi, cy ma ln rừng, ngy cng v su những nơi hiểm trở, cch lng đến nửa ngy đuờng.

Che ma p xong, đường trm đổ đầy phuy rồi thong dong lưng ngựa thồ về. Cứ như thế, từ dăm ba chủ nui ngựa vận chuyển hng nh, hoặc một vi nh nui ngựa ko xe c thm nin từ nhiều đời, đến nay đn ngựa ở hai thn Phước Hậu v Tuy Dương (An Hiệp) đ ln đến cả trăm con. Chỉ ring đầu năm nay, ng Mười Chu ở Phong Ph đ lm mối cho Phước Hậu mua về c trn dưới 30-40 con ngựa thồ.

C lc đn ngựa ln đến vi ba chục con, đi thnh từng đon. Trưa, chủ đường phải lo cơm nước tử tế cho chủ ngựa, đặc biệt chăm cht những ch no c ngựa "chiến" nhất. Tự nhin hnh thnh sự cạnh tranh giữa những chủ ngựa, v chức bầu trưởng, đội trưởng ắt cũng ra đời. Mỗi đội c 3-5 ngựa. Bầu trưởng no cũng cố tạo cho kip của mnh thật c uy tn. Ngựa phải mạnh mẽ, nhanh nhẹn, thuần thục; chủ ngựa phải đng hong, c trch nhiệm bảo quản ti sản của thủ hng, khng đề thủng, chảy hoặc mất mt hng ha.

Một con ngưa thồ loại tốt c gi 3,5 - 4 triệu đồng, phải được xem xt kỹ cng. Ngựa phải được tập luyện từ nhỏ cho thuần, phải thay răng từ hơn một nửa trở lệ, độ 3-5 tuổi mới đủ sức ko; giống phải to, trụ lớn, chn cẳng vững vng.

Ngựa mu ta, hồng xoan, hồng đinh thường được ưa thch. Đặc biệt phải xem xoy ngựa đng ở đầu mới quyết định chất lượng. Ngựa c "xoy giồng" l hai xoy đng ở sau mang tai hoặc "xoy dạng" l hai xoy đng ở giữa bụng v đi được ưa chuộng nhất. t ai chọn ngựa c xoy ở đi (v thường... đ gi li!), xoy ở mồm (cắn ẩu!), xoy ở bụng (thường đau bụng chết bất dắc kỳ tử, mất cả ch lẫn chi) hoặc xoy ở ngay mang tai. . . dễ gy tai ương cho gia chủ.

Ngựa thồ Qun Cau l ngựa giống tốt ở Ha Quang (Tuy Ha), Xun Lnh (Đồng Xun) hoặc tận Vn Canh (Bnh Định). Anh Nguyễn Kim Ti, gốc người Qun Cau lấy vợ v theo vợ về xm G Ct Ph Tn, l một trong những ba bầu trưởng ở vng đất ny. Ngy anh về đy cả xm chưa c con ngựa no. Trăm việc khun vc, vận chuyện đều ở trn vai, trn lưng con người. Vậy m giờ đy anh khoe vừa "hon thnh nhiệm vụ vẻ vang: l gip ng điện lực tải hết mấy xe ct, san v xi măng ln tận lưng chừng dốc Ha Thạnh để đổ mng trụ ko dy hạ tải xuống lng.

Việc ny nếu khng c ngựa th chỉ c my bay mới lm nổi!

Anh cn cho biết từ nhiều năm nay đội ngựa Qun Cau cứ mỗi năm ba, bốn thng lại "tăng cường" cho Sng Hinh, Sng Cầu, Gia Lai, Kontum... ở những nơi đ người ta đang trồng rừng. Chở cy giống qua đồi, xuống suối chỉ c ngựa mới chịu được. Sau mỗi bận đi về, ngựa con no con nấy gầy rạc!

Đng gp cho người l vậy, cng lao to lớn như vậy, nhưng rồi cuối đời những ch ngựa gi lụ khụ lại phải miễn cưỡng ln xe theo người mối mới để vo l mổ cho người ta lm... kh nai!

(Trch bo Tuổi Trẻ  số 30 ra ngy 21/2/2002 trn trang 6)

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 04/17/15