Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
 
Ẩm Thực
Cảm Nghĩ
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
 

Ca dao tục ngữ về heo

 

300magnify

Ca dao tục ngữ thường đề cập đến nhiều kha cạnh khc nhau trong cuộc sống, đặc biệt l x hội, gia đnh v tnh yu. V x hội no cũng vậy, c kẻ giu người ngho. Đng buồn l dn ngho th chiếm đa số. Để diễn tả sự chnh lệch của hai giai cấp ny, trong đ người ta lấy con "Heo" hay "Lợn" lm biểu tượng cho sự giu c sung tc qua cc lễ hội, đm đnh v thế dn gian Việt đ đặt ra bi ca dao sau đy:

"Anh l con trai nh ngho
Nng m thch thế anh liều anh lo
Cưới em anh nghĩ cũng lo
Con lợn chẳng c, con b th khng
Tiền gạo chẳng c một đồng
Thin hạ hng xứ cũng khng đỡ đần
Sớm mai sang hiệu cầm khăn
Cầm được đồng bạc để dnh cưới em..."

Cũng c những cu ca dao khen tặng sự kho lo, chăn nui quanh năm hay lm ăn thnh cng của những gia đnh nng dn:

"Chăn nui vừa kho vừa khn
Quanh năm g lợn xuất chuồng quanh năm."

Hay: "Giu lợn ni, li g con"

Nui lợn để đem bn l một sinh kế của giới nng dn Việt. Lắm khi chẳng được g nn từ đ cũng nẩy sinh ra những cu ca dao đa cợt cảnh mấy b gnh heo đi rồi lại gnh về:

"Ba b đi bn lợn con
Bn đi chẳng được lon ton chạy về
Ba b đi bn lợn sề
Bn đi chẳng được chạy về lon ton"

Người đn b Chu bản tnh vốn đảm đương. Đn b Việt Nam xưa nay giỏi trn nhiều phương diện, nhất l lo cho gia đnh chồng con. Để diễn tả sự kh nhọc, bổn phận lm vợ v khả năng đa diện của người đn b Việt, ca dao c cu:

"Đang khi lửa tắt cơm si
Lợn đi, con khc, chồng đi tm tem
By giờ lửa đ chy rồi
Lợn no, con nn, tm tem th tm"
Hoặc để m chỉ sự giu c của ai đ:
"Cồng cộc bắt c dưới bu
Cha mẹ my giu, đm giỗ đầu heo"

Cảnh mẹ chồng khắc nghiệt với nng du thời phong kiến v cho đến by giờ đ lm cho nhiều cuộc tnh tan vỡ hay vợ chồng lục đục. Dn Việt chng ta đ lồng hnh ảnh ny vo ca dao, tuy nhẹ nhng nhưng rất phong ph qua lối diễn đạt:

"Bố chồng l lng con lợn
Mẹ chồng như tượng mới t,
Nng du mới về l bồ chịu chửi"

Dn qu Việt Nam hầu hết nh no cũng nui gia sc, tru, b, g, vịt, heo... Heo, người ta cố nui cho mập, hy vọng chng đẻ nhiều heo con đem bn lấy tiền nui dưỡng gia đnh con ci. Con heo thường ăn xong nằm trong chuồng nn ca dao đ tả hnh ảnh ch lợn như sau:

"Con g cục tc l chanh
Con lợn ụt ịt (ủn ỉn) mua hnh cho ti
Con ch khc đứng khc ngồi
B (Mẹ) ơi đi chợ mua ti đồng riềng"

Ai c gia đnh con ci đều biết r sự kh khăn khi nui dưỡng con ci. Cch dạy con trai hay gi thường khc nhau. Đề cập đến phương diện ny, ca dao Việt cũng đ diễn tả cảnh nui đứa con trai m khng dạy th cũng giống như nui một con lừa. Cn nui đứa con gi m khng dạy, th cũng giống như nui một con lợn:

"Dưỡng nam bất gio như dưỡng lư
Dưỡng nữ bất gio như dưỡng trư"

Ni ln sự thiếu thật th của con bun, dn gian cũng c cu:

"Treo đầu heo, bn thịt ch."

Lắm khi cha mẹ phải vắng nh, giao cho con trẻ trng coi. Khi về nh th hỡi ơi, nhiều chuyện bất ngờ xảy ra v ca dao Việt đ v von kể lại chuyện ny, nhẹ nhng nhưng phản ảnh r nt sự ngy thơ của trẻ con:

"Để cho con trẻ ăn chơi giữ nh.
Bao nhiu củ rm củ h
Để cho con lợn con g n ăn."

Nhằm trch kho những người mẹ ngho muốn con gi mnh lấy chồng giu nn (ngy xưa) đ p duyn con v đưa đến những chuyện khng may như sau:

"Mẹ em tham thng xi dền
Tham con lợn bo, tham tiền Cảnh Hưng.
Em đ bảo mẹ rằng đừng
Mẹ lườm mẹ ngut mẹ bưng ngay vo
By giờ chồng thấp vợ cao
Như đi đũa lệch so sao cho bằng."

Cảnh p duyn đi khi mang lại một cuộc sống buồn, khng mấy hạnh phc đối với người đn b Việt tại thn qu ni ring. Nhiều người đ mượn ca dao để than trch số phận hẩm hiu của mnh:

"Thn em mười su tuổi đầu
Cha mẹ p gả lm du nh người
Ni ra sợ chị em cười
Năm ba chuyện thảm, chn mười chuyện cay
Tối về đ mấy năm nay
Buồn ring th c, vui ry th khng.
Ngy thời vất vả ngoi đồng
Tối về thời lại nằm khng một mnh.
C đm thức suốt năm canh
Rau heo, cho ch, loanh quanh đủ tr."

Thay v ni r ra mnh muốn g, ca dao Việt thm thy hơn mượn hnh ảnh con lợn để diễn tả nghĩ thầm kn đ, nn c cu:

"Trng mặt m bắt hnh dong
Con lợn c bo th lng mới ngon"

Cũng c cu ca dao trch kho sự thin vị như:

"Mo theo thịt mỡ ồn o
Cọp tha con lợn th no thấy chi!"

Tỏ tnh l cả một nghệ thuật, thng thường mấy chng văn hoa bng bẩy nhưng cũng c người mượn con lợn lm phương tiện hầu đạt được cứu cnh. Hy nghe anh chng ngố tm cch lm quen, by tỏ:

"C kia đi chợ H Đng
Để anh kết nghĩa vợ chồng cng đi
Anh đi chưa biết mua g
Hay mua con lợn phng khi cheo lng"

Đặc biệt ca dao cũng l phương tiện để những chng trai tm cch tn tỉnh đn b, thiếu nữ. Nhiều anh chng tỏ tnh kn đo, kho ni:

"Tnh cờ bắt gặp nng đy
Mượn cắt ci o, mượn may ci quần
May xong anh trả tiền cng
Bao giờ lấy chồng anh đỡ vốn cho
Anh gip một thng xi v
Một con lợn bo một v rượu tăm...
Anh gip đi chiếu em nằm
Đi chăn em đp đi tằm em đeo
Anh gip quan tm tiền cheo..."

Hoặc than thn trch phận v khng cưới được người yu giống như cảnh con heo bị chủ bỏ đi để rồi mừng rỡ khi ước mơ thnh sự thật:

"Yu nhau chả lấy được nhau
Con lợn bỏ đi buồng cau bỏ gi
Bao giờ sum họp một nh
Con lợn lại bo cau gi lại non."

Khng những chỉ nhẫn nại thi m người đn b Việt hy sinh cho chồng con. Lắm khi v thương chồng phải gnh chịu nhiều cay đắng cho nn ca dao đ để lại những cu:

"Bởi v con heo nn phải đo khc chuối,
Bởi v con muỗi nn phải thả mn loan,
Bởi v chng nn thiếp phải chịu đn oan
Phụ mẫu nh đay nghiến, thế gian ch cười."

Người Việt mnh, nhất l nữ giới thường m tn dị đoan. Tết về hay đi xem bi xin quẻ. Để mỉa mai mấy ng thầy bi dỏm, ca dao Việt khng nhn nhượng:

"Bi cho một quẻ trong nh
Chuồng heo ở dưới, chuồng g ở trn"

Trong thi ca bnh dn, heo được nhắc đến qua cu h tiếng ht, m chng ta đ nghe dưới nh trăng thanh, bn lũy tre xanh con đường lng b nhỏ. ..

Trong thi ca bnh dn, heo được nhắc đến qua cu h tiếng ht, m chng ta đ nghe dưới nh trăng thanh, bn lũy tre xanh con đường lng b nhỏ. ..

Em về thưa với mẹ cha
Bắt heo đi cưới, bắt g đi cheo
Đầu heo lớn hơn đầu mo
Lng ăn khng hết, lng treo đầu đnh
ng x đnh trống thnh thnh
Quan vin nu o ra đnh ăn cheo

Dưới chế độ phong kiến, cảnh đn ng năm th bảy thiếp, cho nn tm tư của người đn b bnh dn lc no cũng phảng phất chống đối hờn dỗi ghen tương...

Lm cho cha mẹ vui lng
Đn ln đi ngọn b tng xứng đi
Một vợ nằm giường lo
Hai vợ nằm cho queo
Ba vợ ra chuồng heo m nằm

Cuộc sống hn nhn ở thn qu khng kiu sa đi cc, chỉ c uớc mơ b nhỏ trở thnh vợ chồng thật đơn giản, lễ cưới khng cần đầu heo mm thịt, hay vng bạc chu bu. Con heo đi khi l một ti sản lớn của nh nng ngho ! Họ chỉ cần một cặp vịt đi bng lm snh lễ, Tnh yu khng đến với con người bằng nghĩ l luận m bằng sự giao cảm giữa 2 con tim, đem lại nguồn sống thanh bần v chung thủy. ..

Người ta giu th đầu heo mm thịt
Hai đư mnh ngho th cặp vịt đi bng
Người ta thch lợn, thch g
Nh em thch cưới, một nh khoai lang

Quanh năm trn đồng ruộng vườn rau, nn quan niệm về hn nhn của giới bnh dn đơn sơ, mộc mạc lm sao đủ tiền để nợp cheo cho lng khi "rước nng về dinh ". Lập gia đnh so snh giống như nui heo phải vớt bo... hoặc chọn một người vợ phải xem dng họ đ ra sao ?

Nui heo th phải vớt bo
Lấy vợ th phải nợp cheo cho lng
Lựa được một con du su con mắt
Mua heo chọn ni, mua gi chọn dng

Phản ảnh một phần no sinh hoạt của x hội, thi ca tro phng đ đưa gi trị con heo ln để so snh .

B gi lật đật mua heo cưới chồng
Cưới về chồng bỏ chồng dng
B gi mới tiếc ba mươi đồng mua heo
Cn duyn anh cưới ba heo
hết duyn anh đnh ba ho đuổi đi

Người bnh dn quanh năm sống với ruộng đồng, gieo mạ, trồng rau, họ đ từng trải cch ăn uống ở miền qu hay thin tai bo lụt, theo kinh nghiệm họ c thể đon trước thời tiết sẽ xảy ra:

Gi heo may chẳng mưa dai th bảo giật
Gi heo may, Chuồn chuồn bay th bảo
Gi heo may ma bay ln ngọn
Gi heo lnh lạnh thổi về
Thương người quan ải lng t ti sầu

Khng r Tc Giả (bạn đọc cung cấp)

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 04/28/15