Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
   
 
Lẩy Kiều hay tập Kiều
Trch từ: http://nguoivienxu.vietnamnet.vn/chuyentiengmede/2004/02/51707/

Truyện Kiều, ai cũng phải phục l một ng văn bất hủ. Gi trị của truyện Kiều khng những ở trong cu văn ng chuốt, tứ hm sc m cn ở ci nhạc điệu dịu dng m i dễ nhớ, dễ ngm, dễ truyền tụng; ai gặp trường hợp no cũng c thể tm được một cu Kiều vừa m ngm ngợi, giải tỏ nỗi lng.

Để tả những tm trạng phức tạp m một hai cu liền khng đủ ngụ được hết , người ta đặt ra lối lẩy Kiều hoặc tập Kiều, nghĩa l lấy một cu su ở đoạn ny ghp vo với cu tm cng vần ở đoạn kia. Dng lối ny, c người đ m tả được những sự vật m Nguyễn Du khng từng đề cập đến, cả những sự vật chưa c trong thời ng.

 

Chẳng hạn như:

Ci ống mng

Trn v nước, dưới v nh,
Lng ny ai tỏ cho ta hỡi lng
Nhn cng l ch giọt hồng,
Nỗi lng ai ở trong lng m ra

Phi cng ngồi my bay khu trục
(chữ E ở cu thứ ba xin hiểu nghĩa l chữ Air của tiếng Anh)

Cnh hồng bay bổng tuyệt vời
Thnh xy khi biếc, non phơi bng vng
E thay những dạ phi thường
Nữa khi dng tố phũ phng, thiệt ring

Một ng bạn của nng Ph Dung (thuốc phiện) cứ cả tuần mới vo cầu một lần, m mỗi lần trn th thng, dưới lại b, ạch mi chẳng được, cũng nhăn nh lẩy Kiều:

Buồn trng ngọn nước mới sa,
Cực trăm nghn nỗi, dặn ba bốn lần!

(dặn =rặn, theo pht m miền Bắc)

Một ng xuất thn lm nghề ht cho, sau trở nn giu c, đứng ra mở một cng ty nấu rượu lớn, được mừng như sau:

Hương cng đượm, lửa cng nồng
Gươm đn nửa gnh, non sng một cho

Một ng khc cho người hng xm mượn tiền, mi khng thấy trả, sai người đi hối thc mới hay con nợ đ bỏ đi từ hồi no khng biết, bn lẩm bẩm phn nn:

Thc ng nh ở gần quanh
Bạc đem mặt bạc lnh mnh cho xa

*********

Những chữ dng trong truyện Kiều đi khi cn được khoc cho một nghĩa ring biệt để ph hợp với một cảnh ngộ khc thường.

 

Một anh học tr quanh năm ở tỉnh, nhn ngy xun cao hứng về vng qu chơi. Đi qua bi cỏ thấy mấy c thn nữ chăn b đang cười đa vui vẻ, anh chng liền sấn đến kiếm chuyện lm quen.

Một c trong bọn ln tiếng ngay:

Trng chừng thấy một văn nhn

Rồi c bỏ lửng. Anh học tr h hửng, vuốt lại vạt o đứng ngng cu tiếp theo.

Chợt một c khc cất giọng:

My ru nhẵn nhụi o quần bảnh bao

Những tưởng mnh được l Kim Trọng, đ tấp tểnh mừng thầm, ai ngờ lại bị coi l M Gim sinh, anh học tr vừa thẹn vừa tức. Anh ta bn đi đố Kiều (mn sở trường của anh ta bấy lu nay) với cc c thn nữ.

Một c nhanh nhẩu: Chng em qu ma dốt nt đu dm khoe ti. Biết anh giỏi Kiều, xin nhờ anh đọc một cu Kiều bảo con b đang đi chỗ ny đứng lại xem no".

Anh học tr chột dạ, đnh liều đọc:
 
Tần ngần đứng suốt giờ lu,
Dạo quanh chợt thấy mi sau c nh.

Anh ta cố đọc to chữ đứng. Con b vẫn tiếp tục đi. Một c liền ni:
-Thi, anh chả bảo được n đu, để em bảo dm cho.

Đoạn, c ngm:

Họ Chung c kẻ lại gi
Cũng trong nha dịch lại l từ tm

C đọc to v ko di tiếng họ (họ: tiếng vng qu dng để bảo tru b đứng lại), quả nhin con b đứng lại ngay. Kế đ một c thch:
-By giờ lại đố anh bảo được con b rẽ sang bn phải đấy.

Anh chng muốn gỡ thẹn, liền đọc lun:

Nng rằng phận gi chữ tng,
Chng đi thiếp cũng một lng xin đi.

Anh nhấn mạnh cả hai tiếng đi, con b đi thật nhưng lại đủng đỉnh đi thẳng chứ khng rẽ sang bn phải. Anh chạy theo đọc lại lần nữa, n cũng chẳng nghe cho. Chợt nhớ ra một cu khc, tin chắc lần ny thế no cũng c kết quả, anh dng dạc ngm:

Dẽ cho để thiếp bn mnh chuộc cha

(Dẽ=rẽ theo pht m miền Bắc)

Anh ko di tiếng dẽ. Con b vẫn chậm ri đi thẳng đường. Cc c m bụng cười. Anh chng tiu nghỉu, mặt chn rừ. Bấy giờ một c trong bọn mới đọc:

Một vng cỏ mọc xanh r,
Nước ngm trong vắt thấy g nữa đu

C nhấn mạnh tiếng vắt (tiếng vng địa phương để bảo tru b rẽ sang bn phải), quả nhin con b ngoan ngon rẽ sang phải.

*********

Xưa, c một c thiếu nữ ăn ni bặt thiệp, mở qun nước bn đường để kn chồng. cc cậu kha anh đồ nghe tin ko đến rất đng, ai cũng muốn khoe ti để mong được người đẹp ch ; nhưng đ bao ngy vẫn chưa c ai địch lại mồm mp của giai nhn.

Nghề đời vỏ qut dy tất c mng tay nhọn.

 

Một hm, một nho sinh vo qun nghỉ chn. C gi quen như mọi lần, lại giở ci giọng đn chị ra để tru chọc, nhưng anh chng đối đp khng km phần cứng cỏi. Cuối cng, c bn đọc một cu tập Kiều:

Khen cho conmắt tinh đời!
Anh hng đon giữa trần ai mới gi

C nhấn mạnh ba tiếng khen cho con, nghỉ một lt rồi mới nối ba tiếng sau. Lối đọc ny mang hm : Khen cho con đấy, con ạ!.

Nho sinh hiểu , đọc ngay một cu cũng trong Kiều:

Vả by giờmới thấy đy
M lng đ chắc những ngy một hai

Lc đọc anh ta dằn mạnh ba tiếng vả by giờ, cũng nghỉ một t mới đọc tiếp ba tiếng sau, khiến cho cu thơ c nghĩa l: Hỗn với ti th ti vả cho by giờ!

Thấy nho sinh trả lời hm hỉnh như vậy, c gi vừa phục vừa thẹn, mắt đỏ ửng ln v lặng thinh ngồi mn m t o

 (Theo Lng nhn Chơi chữ)

Bắt c hai tay
19:03' 11/02/2004 (GMT+7)
 

Hễ một người no đ v lng tham muốn c được nhiều thứ trong cng một lc, hoặc để ăn chắc, khng được thứ ny th được thứ khc, hoặc vừa lm điều ny ở đy rồi lại lm điều đ ở nơi khc nữa (theo lẽ thường anh ta chỉ được lm ở một nơi), th sẽ bị mọi người gọi một cch mỉa mai l kẻ bắt c hai tay.

Bắt c hai tay được hiểu ở đy với nghĩa đen l mỗi tay bắt một con c v kết quả l tuột mất, chẳng bắt được con no (v mỗi tay bắt một th khng chắc chắn). Chẳng thế m ca dao Việt Nam đ từng khuyn nhủ mọi người:

Xin đừng bắt c hai tay
C lội dưới nước, chim bay ln trời

Từ nghĩa đen cụ thể đ, nhn dn ta đ dng thnh ngữ ny với nghĩa rộng hơn để chỉ những người c tư tưởng nước đi, hoặc tham lam, n đồm, muốn c nhiều thứ, muốn lm nhiều việc cng một lc, khng được việc ny th được việc khc, kết quả hoặc l khng được g, xi hỏng bỏng khng hoặc được chắc một thứ nhưng thường bị ch trch l tham lam, khn ranh
 

(Theo Kể chuyện thnh ngữ tục ngữ)
 

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 04/17/15