Home T́m Ca Dao Diễn Đàn T́m Dân Ca Phổ Nhạc T́m Câu Đố T́m Chợ Quê Góp Ư Toàn Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cách Sử Dụng
Dẫn Giải
Diêu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Quê
Cội Nguồn
Cổ Tích
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngôn Ngữ
Nhân Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Quán
Quê Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dân Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
 

Kính dâng lên Thầy với Tổ Tiên với tất cả ḷng thành…

Ao Ta và Đạo Ta.

 

 

Đă là người Việt th́ ai mà lại không thuộc nằm ḷng cái câu ca dao này :

 

Ta về ta tắm ao ta,

trong đục ao nhà vẫn hơn.”

 

Hết đề tài rồi hay sao mà đem chuyện cái “Ao Ta” ra nói. Có ǵ trong cái “ao” để mà nói !? Rồi “Đạo Ta” nào ở trong “ao” đó nữa ? Chắc là cái ông này bị bà đồng, bà bóng ǵ ám rồi, cho nên mới thấy Đạo lung tung như thấy ma, từ trên “cây cao” xuống tới “dưới ao” (!).

 

C̣n ai mà không hiểu cái ư nghĩa của câu dao này, có ǵ đâu để mà diễn giải !? Ai lại không biết cái nghĩa của nó muốn nói là : khuyên ḿnh yêu nước thương nhà, hoặc quá lắm là khuyên ḿnh nên t́m về nguồn gốc của ḿnh để hiểu biết văn hóa và phong tục truyền thống để cho ḿnh đừng có bị vong bản, vong thân, vong nô, vong quốc, chớ có ǵ khác nữa đâu để mà nói !

 

Hễ nghe nói tới “tắm ao” là bạn đă liên tưởng đến dân nghèo, dân quê rồi, mà ở đây lại bảo là “dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn”, th́ điều đó lại càng chứng tỏ thêm là dân ngu nói bậy, thiếu học thức, thiếu căn bản vệ sinh, cho nên mới nói như vậy. Đă là nước ao, tức là nước đọng, vừa dơ, vừa đục, mà lại bảo là “ao nhà vẫn hơn, th́ có phải là quá vô lư không ?!

Có lẽ bạn nghĩ ai mà đặt ra cái câu ca dao này th́ người đó chắc chắn là ở nhà quê, thất học, nên không có đầu óc của khoa học kiểm chứng và kỷ thuật thường nghiệm, chớ nếu là ông nho sĩ thời xưa, hay thời nay là bác sĩ, tiến sĩ, kỹ sư… như đa số trí thức chúng ta bây giờ, ở hải ngoại hay trong nước, th́ không đời nào có ai mà nói vô lư như vậy !

 

C̣n nếu để nói với ư nghĩa yêu nước thương nhà, th́ có lẽ bạn cũng nghĩ, làm sao có thể yêu nước ḿnh được khi mà c̣n thằng cộng sản với cái miệng hô hào Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc, mà trong khi đó với hai tay của nó, th́ một tay hối lộ, bóc lột, tịch thu, c̣n một tay th́ bưng bít, bắt bớ, bắn bỏ. Và với hai chân của nó, một chân th́ đạp đổ Tự Do, một chân th́ chà đạp Nhân Quyền, với chế độ độc tài, độc đảng. Đó là chưa nói đến cái sự nghèo nàn, dơ dáy, chậm tiến, hủ lậu, phong kiến và đủ thứ tệ đoan xă hội như hối lộ, buôn lậu, buôn gái quê, bán con nít, gian lận, cướp bóc, măi dâm, ś ke, ma tuư, siđa, v.v…, th́ thử hỏi nước ḿnh có cái ǵ hay, cái ǵ đẹp đâu để mà yêu, để mà thương, như vậy th́ làm sao mà bảo ai yêu nước thương nhà nổi !? Bạn nói rất đúng với cái óc khoa học kỷ thuật, và cái nh́n phân tích tổng hợp của bạn không có chỗ chê.

 

Nhưng thú thật với bạn tôi là người đă từng sống ở nhà quê, đă đi chăn ḅ và cỡi trâu lúc nhỏ và cũng c̣n nhớ cái thú tắm ao; nên câu ca dao này đối với tôi thật là chí lư, v́ nó là cái la bàn chỉ hướng để dẫn tôi đến Đạo. V́ chỉ là quê mùa ít học, nên tôi chỉ có chút ư nghĩa để chia sẻ ở đây với bạn cái CẢM giác tắm ao, nó rất là độc đáo KHÔNG thể tả !

Mà cần ǵ phải tả, v́ tắm mà ai lại không biết ! Nhưng ở đây tôi muốn nói không phải là tắm “búp sen” (douche, shower) mà là “tắm ao”, v́ tắm ao cũng giống như bạn tắm hồ bơi (piscine), nghĩa là bạn có thể hụp lặn, và bơi lội, nên chính v́ vậy mà trẻ con ở nhà quê rất thích. Nhưng hụp lặn và bơi lội th́ có liên quan ǵ với Triết hay Đạo trong đó ?

 

Thưa v́ là những chữ : “Ta về ta tắm ao ta”.

Ta ở đây có nghĩa là Con của Trời Đất, tức là Con Người, như ông bà ḿnh đă nói qua câu ca dao :

“Ở đâu mà chẳng biết ta

Ta con ông Sấm, cháu bà Thiên Lôi.”

 

Ta c̣n nói lên ư nghĩa tự do độc lập và đó là nền tảng của “nhân chủ ”. “Nhân chủ có nghĩa là làm chủ lấy ḿnh, hay c̣n nói là tự chủ, mà hễ là chủ tức là phải có hiểu biết, phải có khả năng, phải có tư cách. Mà (tư) cách ǵ nếu không phải là cách “nhân ḥa”, v́ đó là một trong ba cái “tài”, tức “thiên tài, địa tài, nhân tài ”. Và chỉ khi con người tài tác tận tới chiều kích vô biên của Trời Đất Vũ Trụ, con người mới đúng là nhân tài, và mới thật sự là nhân chủ. V́ vậy ông bà ḿnh mới dùng h́nh ảnh con c̣ với những cá tính độc đáo của nó để diễn tả nền “nhân chủ” độc nhất vô nhị của Việt tộc, với câu ca dao :

tôi bay lả bay la

Bay từ cửa tổ bay ra cánh đồng

Cha mẹ sinh đẻ tay không

Cho nên bay khắp tây đông kiếm mồi

Trước là nuôi cái thân tôi

Sau nuôi đàn trẻ nên đời c̣ con.

Một mai khôn lớn vuông tṛn

Rủ nhau bay khắp nước non xa gần

Kiếm mồi tự lập lấy thân

Vẻ vang hănh diện cho dân con c̣.

 

về cũng có nghĩa là trên Trời rớt xuống (thiên sinh) :

Xưa kia ta ở trên trời

Đứt dây rơi xuống làm người thế gian.”

 

thêm với cái nghĩa là bỏ cái chỗ ở ngoài hay xa nhà để trở vô (vào) nhà ḿnh, tức là trước đó ta đă bỏ nhà, bỏ xứ ra đi v́ một lư do nào đó, nhưng đến một lúc nào đó, ta cảm thấy cần trở về nhà... , nghĩa là cần trở về Tâm để nghe tiếng thinh lặng trong Tâm.

 

C̣n tắm ở đây nghĩa là thay đổi trạng thái, là biến “dịch” làm cho dơ bẩn ra sạch sẻ, cho nóng nực ra tươi mát, cho hôi hám ra thơm tho, cho mệt mỏi ra khỏe khoắn... Nói “tắm ao”, người ở nhà quê c̣n nói là “tắm bùn”, cho nên tiếng Việt ḿnh cũng có tiếng ao bùn, như : “Đánh bùn sang ao.

bùn là chất được lắng đọng của đất núi, đất sét, sau khi bị cuốn trôi chảy bởi nước mưa, nước suối hay bị khuấy trộn bởi nước ao hồ, giống như muối là chất kết tinh của nước biển, thiết yếu cho sự bồi dưỡng của cơ thể; và nếu bạn biết quan sát, bạn đă thấy những con vật có thân h́nh to lớn như con trâu, hay con voi lại rất thích tắm bùn. Gần đây, người ta mới khám phá theo khoa học phân chất và t́m thấy trong bùn có những chất muối thiên nhiên, với tính chất có ích lợi cho sức khỏe và pḥng ngừa bệnh tật. V́ vậy, hiện nay ở miền cát trắng Nha-Trang, sau Tháp Bà khoảng vài ba cây số đi sâu theo chân núi, có một suối nước nóng đă được khai thác độ 10 năm nay, và là nơi tắm bùn nổi tiếng ở Việt-Nam, mà rất nhiều du khách trong và ngoài nước cũng đă đến đây để tắm. Và cách đây không lâu tôi cũng đă cảm nghiệm khi ngâm ḿnh vào bùn ở đó hơn một lần, cho nên tôi mới dám nói với bạn cái tính chất bồi dưỡng cơ thể rất hiệu quả và độc đáo của bùn.

 

Cái ao thường là một cái hồ với h́nh dạng tṛn, được đào xuống đất, ở gần chỗ có mạch nước hay suối nước, dùng để chứa nước để tưới rau, tưới cây ăn trái trong việc trồng trọt ở vườn tược. Ở đây, nghĩa của cái ao biểu tượng Trời Tṛn, và nằm dưới Đất Vuông, là ư nghĩa Vuông Tṛn, là ư nghĩa Âm Dương Song Hành với Lưỡng Nhất Tính, là ư nghĩa của Trời Đất Giao Ḥa để sinh ra Nước là yếu tố căn bản cho sự Sống hữu h́nh của Con Người và Vạn Vật.

Nhưng ao ta ở đây cũng phải hiểu nghĩa là cái TÂM của ḿnh, nghĩa là phải dùng ư, chí, trung đem tất cả cái t́nh của con người về Tâm để cho nó lắng đọng và kết đọng, để biến đổi cái tiểu ngă của ḿnh thành Đại Ngă.

 

C̣n “trong dù  đục ao nhà vẫn hơn”, với ư nghĩa :

TrongĐục là hai trạng thái tĩnh và động của nước. V́ “ao” tức là hồ không có lót gạch như hồ tắm hồ bơi (piscine), nên khi tắm, ḿnh làm nước xao động và quậy bùn trồi lên, nên nước trở thành đục. Khi nước hết bị động th́ bùn và chất dơ lắng xuống th́ nước lại trong. Trạng thái động và tĩnh của nước trong ao cũng giống như t́nh trạng xao động và lắng đọng của cái TÂM con người. Đục là xao động, xáo trộn, bởi đủ thứ...hỉ, nộ, sân, si, ái, ố,... và bởi đủ thứ duy ... duy lư, duy vật, duy tâm, v.v... C̣n Trong là lắng đọng, là thinh lặng, là TRỐNG rỗng, th́ lúc đó cái TÂM mới biến thành Tâm Linh Đại Ngă để đạt tới chiều kích vô biên.

 

Và “ao nhà”  ở đây phải hiểu là Con Người ḿnh, nghĩa là khi mà ḿnh hiểu biết tường tận ḿnh là ǵ, là ai, để làm ǵ, bằng cách nào, sẽ ra sao, v.v... tức là phải nhận thức và ư thức được cái “tận, kỳ, tính”, tức là cái bản chất và tính chất độc đáo của Con Người qua cái câu của Việt nho :

“Nhân giả kỳ thiên địa chi đức, âm dương chi giao, quỷ thần chi hội, ngũ hành chi tú khí”: người là cái đức của trời đất, là giao điểm của âm dương, là nơi quỷ thần tụ hội, là cái khí tinh tế của ngũ hành.

Cho nên nghĩa vụ của mỗi người là phải trở nên ḿnh, mà trở nên ḿnh là trở nên độc nhất vô nhị. V́ vậy ông bà ḿnh mới nói :

“Biết ai than thở sự t́nh

Chẳng qua ḿnh lại biết ḿnh mà thôi.”

 

Th́ vẫn hơn, vẫn nghĩa là tiếp tục, là măi măi; và hơn là trổi vượt, là siêu việt để đạt tới chiều kích vô biên. Nghĩa là nếu ḿnh nhận thức, ư thức và hành thức đến Tận cùng của cái Kỳ, tức là cái tính chất độc nhất vô nhị của mỗi con người với ư, t́nh, chí, và nếu biết để cho tất cả lắng đọng vào TÂM, để biến thành Đại Ngă Tâm Linh, th́ đó là Tâm Tính, là Tâm của vũ trụ, v́ theo cơ cấu Tam Tài với :Thiên sinh, Địa dưỡng, Nhân ḥa hay “Thiên thời, Địa lợi, Nhân ḥa”, th́ với câu :

“Nhân giả kỳ thiên địa chi tâm dă”: người chính là cái tâm của trời đất. Cho nên theo lối hiểu của Việt nho “tâm tôi là vũ trụ, vũ trụ là tâm tôi”, nghĩa là “có tôi mới có vũ trụ, và có vũ trụ mới có tôi”. Nếu vũ trụ vô biên th́ Tâm tôi cũng vô biên, tức vượt tầm vóc của tiểu ngă, và thành Đại Ngă.

Tuy vậy muốn đạt tới Đại Ngă phải đi qua tiểu ngă, nghĩa là phải đi qua t́nh, v́ t́nh giống như khí thở, nếu không có nó con người không thể sống. T́nh là mối nhợ cho tất cả mọi liên hệ t́nh cảm của con người với trời đất vạn vật, và là đầu giây cho tất cả những mối t́nh lăng mạng, cũng như nồng nàn sâu đậm, hay điên cuồng giữa nam nữ để dẫn đến t́nh yêu.

V́ vậy, t́nh phải được thể hiện nơi con người tiểu ngă, và với yếu tố siêu h́nh của thời gian là năng lực (hoạt lực) của Trời Đất, sẽ được dẫn về Tâm, và tại trung Tâm, t́nh sẽ được thấm và kết tinh thành “tâm t́nh” và để linh đọng thành Đức, để làm biến đổi cái tiểu ngă của con người thành Đại Ngă Tâm Linh. Cho nên t́nh người chính là con đường dẫn tới Tâm Linh, cũng là con đường hiện thực chiều kích đại ngă của con người.

 

Đó là lư do mà tổ tiên ông bà ḿnh từ ngàn xưa đă luôn luôn đề cao chữ t́nh với muôn vàn khía cạnh và màu sắc của nó qua vô số vần thơ hay câu ca bất diệt, và đó là gia tài vô giá và cũng là độc nhất vô nhị trên đời này, mà tổ tiên đă để lại cho con cháu, v́ nó ẩn giấu cái Đạo Việt với nền tảng nguyên lư Mẹ, là Âm trước Dương sau, Em trên Anh dưới, T́nh trước Lư sau, mà từ (năm) “ngàn năm bia miệng vẫn c̣n trơ trơ ” đó là những câu ca dao bất hủ như :

Chữ t́nh đáng giá ngàn vàng

Từ anh chồng cũ đến chàng là năm.

hoặc :

Chữ t́nh càng lượng càng thâm

Muốn pha khó lợt, muốn dầm khôn phai.

hay :

Chén t́nh là chén say sưa

Nón t́nh em đội nắng mưa trên đầu.

Lược t́nh em chải trên đầu

Gương t́nh soi mặt làu làu sáng trong.

hoặc :

Một t́nh thiếp giữ lời thề

Hai t́nh chờ đợi đêm khuya lạnh lùng.

Ba t́nh gánh cát bể đông

Bốn t́nh chờ đợi tơ hồng khéo xe.

Năm t́nh mọi hội mọi hè

Sáu t́nh chỉ quyết xe tơ đá vàng.

Bảy t́nh bia tạc chữ vàng

Tám t́nh em quyết lấy chàng, chàng ơi (!)

Chín t́nh nhớ măi không nguôi

Mười t́nh tính chẳng sang chơi với t́nh.

T́nh c̣n vương nợ ba sinh

T́nh ơi ! có gỡ cho t́nh mấy không.

Chăn t́nh t́nh đắp mùa đông

Áo t́nh t́nh mặc cho xong mùa hè.

Tay t́nh t́nh vốn ngồi kề

Chân t́nh t́nh vẫn đi về sớm trưa.

Nón t́nh t́nh đội cũng vừa

Ông Tơ bà Nguyệt khéo lừa đôi ta.”

 

Hay quá là hay, t́nh ơi là t́nh(!), phải không bạn?

C̣n ǵ t́nh và đẹp hơn t́nh của người t́nh ḿnh? Bạn đă thấy cái ǵ tuyệt vời của “ao ta” chưa? Yêu nước thương nhà có đáng không?  Ta về ta tắm ao ta ”  có phải là chí lư không ?

 

Paris, ngày 15 tháng 3 năm 2007

(tức 27 tháng Giêng năm Đinh Hợi)

 

Nguyễn Sơn Hà.

 

 

Sưu Tầm Tài Liệu và Web Design

  Hà Phương Hoài

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hoàng Vân

Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Julia Nguyễn
Xin vui ḷng liên lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những ǵ liên quan đến trang web nầy
Copyright © 2003 Trang Ca Dao và Tục Ngữ
Last modified: 04/17/15