Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

 

Bnh Tt Qu Hương

Hong Lộc

Su bảy lần Xun về Tết tới, xứ người, thiệt khng kiếm đu ra một lt bnh tt ra hồn!  Ở một thnh phố hiếm người Việt như ri mỗi đầu năm m lịch, vi qun bn thực phẩm Đng cũng by bn bnh tt.  Nhớ qu, ti đ từng mua thử vi đn, hng năm, để gọi l ăn lại mn bnh truyền thống qu nh.  Ăn bnh tt, nỗi nhớ cng thm c chiến!

Cứ một đn bnh tt nơi đy, gi chừng non nửa lon nếp, cộng thm đậu xanh, thịt nạc, được bn với gi 8 đ la.  Nh bốn mạng, một đn, tt d xẻn tm lt.  Vị chi, một ci Tết, ti được ăn đng bốn lt bnh mỏng dnh.  Cứ gi ni, hai đn bnh xứ người, nếu gi nấu bn qu, gia đnh ti sẽ c hơn ba mươi đn bnh lớn?

Ti ở Trường Lệ, Bắc ngoại Hội An.  Từ nh ti đi bộ v phố, mười pht tới trung tm. Ấy vậy m bnh tt phố v bnh tt ngoại c khc nhau.  Ci khc dễ thấy l lt bnh ngoại bao giờ cũng lớn hơn bnh phố.  Phải chăng người trong phố kh giả hơn, ăn uống chỉ chuộng ci ngon, khng mấy để tới ci lượng?  Đn bnh nhỏ dễ tt (khng bị bể nhn), dọn đi khch coi đẹp mắt...

Cha ti thường lo một ang nếp từ đầu thng chạp.  Lun lun, ng cụ chọn loại nếp ba thng mắc cht cũng ưng.  Nhớ, c năm, ti phải đạp xe ln tận Phong Thử, tm mua cho ra thứ nếp nớ.  Chừng hai mươi thng chạp, chng ti đi xin vi cy trảy đ, loại dẻo dn cu thường dng cu ống.  Loại ni thường được trồng bn bờ ao để giữ đất.  Lựa trảy c lng di, để c thể tướt những sợi lạt mỏng.  Tối kỵ những đoạn trảy nhặt lng, kh tướt v dễ lải v gy ở mắt.

Chng ti chẻ đoạn trảy bằng dao, mc ra từng sợi lạt như lạt lợp nh nhưng di gấp hai ba lần, rồi tướt những sợi ấy ra nhiều sợi mỏng hơn.  Một đn bnh lớn ngoại tốn từ mười tới mười hai sợi lạt, cứ vậy m tnh.  Tướt xong, chng ti thui sơ lạt qua một nhắm rơm kh đốt chy, để lm sạch cc chỗ xơ, vừa lm dẻo lạt nhờ hơi lửa.  Xong đu đ, treo cc b lạt ở gin bếp, chờ ngy gi.

Những thợ tướt lạt chuyn nghiệp th lm việc suốt thng chạp, để đủ lạt by bn khắp phố.  V cũng từ nửa thng ny, Hội An c thm một nghề: bn l chuối.  Dng xe đạp, sớm tinh mơ, đạp tuốt ln vng qu Điện Bn, Đại Lộc, Quế Sơn...mua l, thồ về chợ phố, xếp từng xấp, cột lại bn rất đắc một lời một, hai.  Hai mươi thng chạp tới Tết, một số người ngoại lại đi gi bnh thu.  Xm ti, hai tay yn hng gi bnh Ba Ha v Bốn Kh, lun được thu gi với gi cao.  Coi mấy ng anh ni gi bnh, thiệt như chớp nhưng dĩ nhin v nhanh tay qu đỗi, đn bnh khng đẹp lắm.  Khoảng hăm bảy hăm tm Tết, cha ti mua l chuối về phơi vừa ho, khắp ro nh.  Những năm sau ny, ti ln vườn chuối ng bạn Phạm Ph Kha ở Điện Phước để xin mươi lăm tu l.  B cụ bạn Kha, sinh thời, vẫn lấy cu lim giựt l gim ti.  Chnh bc đ dạy ti tu sứ m gi qu, dn kh gi non, mỏng, ngắn đn chỉ lựa cc tu vừa.  V chỉ l chuối sứ mới lm da bnh xanh mướt.  L chuối cau khiến mu bnh vng chạch, khng ai gi.

Cũng thời điểm ni, mẹ ti lo c, ngm, đi đậu xanh v vo, ngm, vuốt nếp-để ro.  Thịt heo ba chỉ, cắt di bằng đn bnh, lớn cỡ hai ngn tay được ướp muối, tiu, tỏi v t vị tinh.  Ti th phụ trch lau l chuối bằng khăn ướt, để rồi cha ti rọc l.

Cần ba lớp l cho một đn bnh.  Một lớp tốt nhất, miếng y cn hai miếng kia c thể chấp bằng hai ba miếng.  Chng ti rọc, lựa v cột ring l cho từng đn.  Số cn lại dng l l bịt đầu bnh.  Nhớ, l phải vừa ho, yểu nhờ nắng hoặc hơ lửa.  Nếu khng sẽ kh c thể bẻ gập khi gi hai đầu đn.  Trước khi gi, cha ti trộn t muối, dầu phụng sống v nếp muối, tiu v đậu xanh. ng cụ trải ba lớp l trn mm đồng, bỏ sẵn sợi lạt dưới v ngay giữa cc lớp l.  Dng chn ăn cơm mc nửa chn nếp đổ đều, lượng chừng bằng đn bnh.  Sau đ, dng muỗng lớn mc đậu xanh rải ln mặt nếp.  Lấy một miếng thịt bỏ v.  Lại nửa chn nếp phủ ln.  Ko hai m l, kho tay p cả hai m cho tới khi thấy trn đn bnh, dng sợi lạt đặt sẵn cột lại.  Bẻ gập một đầu đn, dựng đn bnh ln lấy dao cắt bằng l, sau khi thm cht nếp nữa rồi nhẹ nhng gấp bốn cạnh l, bịt đầu bằng hai hoặc bốn miếng l chuối nhỏ v lấy sợi lạt thứ hai cột tạm.  Đầu đn kia, lật ngược lại, rồi cũng lm tương tự.

Một đn bnh vừa gi, cha ti chỉ cột sơ ba sợi lạt. V cng việc của ti l cột đều hơn mươi sợi cho đn bnh.  Từ mười hai tuổi, ti đ lm tr ny nn ni khng sợ bị ch ni dc ti cột bnh tt nhất xứ.  Đừng tưởng dễ! Cột chặt tay l bnh sống ngay.  Lỏng qu, bnh sẽ bị nho sau khi nấu, lạt siếc xục xịch kh coi.  Phải duốn sợi lạt cho đẹp, dấu cc mi v cc nt lạt được nằm đều đặn về một pha.  Cả năm, lại cột bnh bằng lạt.  Cho d lạt mỏng v dẻo, nhưng phải duối trn ba trăm sợi như rứa, đố lng giữa ngn tay trỏ phải của ti khng đỏ phồng, bọng nước!

B lại, thường cha ti cố gi đn cuối cng, lun cn dư lại t nếp, đậu v thịt.  ng cụ gi một ci bnh chưng khng ra chưng, khng phải , gọi l để...nấu ăn thử.  Tuổi thơ ti đ gắn liền với ci bnh ăn thử ni như những mn ăn thử trước khi cng kiếng.  Kỳ đời! Cc thứ ... ăn trước ng b... hắn ngon chi lạ!

Thng chạp đủ, chng ti thả bnh vo sụp tối hăm chn Tết.  Thng thiếu, trước một bữa.  Nồi bnh lớn được g bằng loại nhm tốt nhất, c thể chứa trn năm mươi đn.  C ai đ cứ việc gởi bnh nấu gip, chịu tiền củi.  Cha ti tm sẵn củi từ thng mười, thng mười một m, phơi nắng tốt, dồn cả vo cạnh chuồng heo.  Gốc dương liễu, gốc bạc h hoặc keo ty lun được chng ti chuộng.  Củi dương đượm, bạc h bốc km keo ty kh chy nhưng giữ lửa.  Nhớ qu hai cha con ti đo gốc keo, gốc tre quanh nh cng mnh trần trng trục, bửa chẻ đ tỉ!  Ci bnh ăn thử lun được thả ra sau cht, gần miệng nồi, dễ vớt... Hồi nhỏ, đm nấu bnh, ti ngủ chập chờn v n.  Cứ dm chừng thử nội ti, cha ti đ lấy ra chưa.  c l ci bnh chỉ được chn, sớm hơn g gy một chặp.  Chẳng hiểu nổi -  trẻ nt m ngủ l rứa m thấy vớt ci bnh nớ, bỗng tỉnh kh ra!  Quanh nồi bnh tt, đm cận Tết, chắc hẳn khng ai c t nhiều kỷ niệm.  Nước sục si, lửa reo ro, đủ chuyện trn đời.  Nh cng đng, cng vui.  Vui hơn, nếu c thm b con gởi bnh.  Thm củi th chẳng kh chi.  Thm nước, phải c cch.  Khng đổ chừng chừng m đổ gọn chừng một vi lần.  Chng ti nấu từ tm giờ tối, trở bnh lc rựng sng, tới bốn năm giờ chiều hm sau l xong.  Bnh vớt, được rửa từng đn bằng nước giếng, sắp cả vo thng, lồng ging treo ở nh ngang, phng ng T.

Chiều ba mươi Tết, cha ti lm lễ rước ng b.  Trong những thức cng bi, c mặt những đn bnh tt mới toanh.  Sau lễ, chng ti sắp ln bn thờ một dĩa lớn c một ổ bnh tổ, một đn bnh tt v một khổ bnh nổ.  Người ta tt bnh bằng chnh dy lạt đ cột đn.  Sau ny cha ti ưa dng sợi cước cở pounds (6lbs) để tt.  Tt bnh bằng dy cước, lt bnh coi đẹp mịn hơn nhiều.  L chuối sứ lm da bnh xanh mượt m để c người tin da bnh xanh mang tới nhiều điều hn trong năm mới.

Bnh tt được ăn với củ-cải-củ-kiệu.  Đy l mn gồm củ hnh, củ kiệu, củ cải, c rốt, ớt, tỏi ngm nước mắm đường nhiều ngy.  Loại ni mặn, khc với loại chua của dn nhậu.  Ở Hội An, ai cũng nhớ những hủ dưa mn Năm Chốn, nhưng chắc t người biết r củ-cải-củ-kiệu ở m bn ngon nhất?  Nồi bnh của ba bữa Tết, vẫn được ăn tới hết thng Ging.  Để lu ngy, bnh dẫu được nấu qu bốn mươi tiếng đồng hồ, ăn lại cứng, sống? Da bnh ln men chua.  Muốn ăn, phải tt lt đem chin.  Bnh tt, bnh tổ chin l mn ăn tuyệt ngon khi ci Tết thực sự đ qua, đồ dự trữ mừng xun đ cạn.  Bnh tt ở Mỹ, phố ti sống, được gi to hơn ống thổi lửa một x.  C chỗ gi bằng một lớp giấy bạc (aluminum foil), ngoi lm bằng mu một lớp l chuối, dng dy ni lng hoặc chỉ nhợ cột đn.  Giấy bạc th lm răng da bnh xanh được, nn phải bỏ phẩm mu.  Nếp v đậu nghe như khng c hơi qu.  Thịt ton thịt nạc, lại l heo Mỹ... Thứ chi cũng khng phải của bnh tt th đng thi, nhứt định hng phải bnh tt rồi!

Ti nhứt định sẽ về thăm qu vo dịp Tết.  Sẽ gi, cột, thả, nấu, vớt, tt...cho hả, những đn bnh bn qu.  Chỉ bn qu mới c bnh tt của ti, thứ bnh đầu xun sum vầy ấm cng.  Bnh tt đi theo lm chi pha trời lưu lạc!

(Trch Đặc San Quảng Đ)

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 12/05/15